چرابه مردگان رحم نمی کنیم؟
اسفند ۱۹, ۱۳۹۶
سنگ قبرهای گورستان خالدنبی روی شیروانی خانه‌ها
اسفند ۱۹, ۱۳۹۶
نمایش همه

سرقت کاشی های مسجد نصیرالملک شیراز

کاشی های سمت چپ ستون مسجد سرقت شده

هر چند دیگر برای من باستان شناس هم این خبر عادی شده، اما در شهر آستانه ی شاهچراغ که نور چراغ هایش مثل خورشید می درخشد، چند روزی مانده به ماه رمضان، متولی مسجد کجا بوده است؟ نگهبان، پلیس های شبانه،حراست سازمان میراث فرهنگی کجا بودند؟
اسماعیل یغمایی، باستان شناس
خدا پدر حضرت ابراهیم را بیامرزد!
خبر آنقدر کوتاه و بی اهمیت بود که لا به لای خبرهای داغی چون برجام، انتخاب هیات رییسه مجلس، فوتبال و … زود محو شد. حتی روزنامه های مخالف سرسخت دولت هم اشاره ای نکردند و چیزی ننوشتند. خبری که اینگونه مثل غبار گم شد، چه بود؟
در آستانه ی ماه مبارک رمضان کاشی های مسجد نصیرالملک شیراز را دزدیدند!
هر چند دیگر برای من باستان شناس هم این خبر عادی شده، اما در شهر آستانه ی شاهچراغ که نور چراغ هایش مثل خورشید می درخشد، چند روزی مانده به ماه رمضان، متولی مسجد کجا بوده است؟ نگهبان، پلیس های شبانه،حراست سازمان میراث فرهنگی کجا بودند؟ مگر برداشتن کاشی های یک مسجد کار ۵ دقیقه، ۱۰ دقیقه است. چند سال پیش که قران منسوب به خط حضرت امیرالمونین علی (ع) را از موزه پارس شیراز دزدیدند، تنها چند دقیقه بیشتر به طول نکشید. نگهبان را کشتند، شیشه ویترین را شکستند، قرآن را دزیدند و بردند. یک دو روزنامه هم خبرش را نوشتند و دیگر نه پیگیر دزد شدند، نه قرآن. آب هم از آب تکان نخورد.
چند دهه ای است این دزدی ها و تخریب ها درست مثل قتل های پیاپی و دزدی های چند میلیاری ادامه دارد. آنقدر زیاد که دیگر هم قتل ها، هم دزدی ها و هم تخریب ها کمترین واکنش و بازتابی نه از سوی مردم دارد و نه از سوی مسئولین. من بنا به حرفه ام ده، دوازده سالی بریده خبرهای ویرانی و دزدی آثار باستانی را از روزنامه ها قیچی می کردم و نگاه می داشتم. حالا آنقدر این بریده های جراید زیاد شده اند که دیگر جا برای نگهداری آن ها ندارم، این بود که این گرداوری را رها کردم. باید دید و پرسید چرا این دزدی ها می شود؟ چرا قران خطی را می دزدند؟ چرا بیش از ده بار اشیاء نفیس موزه ی ایران باستان را دزدیدند و کسی حرفی نزد؟ چگونه است که موزه رضا عباسی را پانزده بار دزدها زدند و مواردی دیگر… و باز سکوت و سکوت. این درد چگونه درمان کنیم؟ خب جز مرگ که درمانی ندارد، درمان این درد بسیار ساده است. نخست اینکه سرپرستان میراث فرهنگی از ابتدا تا امروز و از امروز تا فرداهای بعد هیچ یک نه مدیریت می دانستند، نه تاریخ را می شناختند و نه میراث را. بدون کمترین تعصبی به خاک ایران و نام ایران.
اگر اینگونه نبود مثل همه ی سازمان ها نام ایران را بر سر در آن می نوشتند، نه اینکه بنویسند:«سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری» یکی باید از این ها بپرسد این سازمان کجای دنیای به این بزرگی است؟ در آسیا؟ خاورمیانه؟ آفریقا و قلب جنگل های آمازون یا در دل قبایل استرالیا؟
پس این ها نه آگاهی دارند. نه مدیریت می شناسند و نه تعصبی در وجودشان است. چون می دانند دیر یا زود جای خود را به دیگری خواهند سپرد، نهایت استفاده را از این مدت می برند. جز خودشان پسرخاله، پسردایی، نوه عمه، همسایه ی دست راستی و قوم و قبیله خود را از روستا می آورند و سر کار می گذارند. پس از پایان این دوره طلایی هم می روند انگلستان پاساژ می زنند یا در کانادا پمپ بنزین باز می کنند. حراست سازمان هم دست کمی از این آقایان ندارد. نه از نگهبانی چیزی می داند، نه از گردآوری اطلاعات. نه معنی حراست را درک می کند و نه آن تیزهوشی یک حراستی را دارد. هنرشان فقط زهرچشم گرفتن از چهار تا کارمند مفلوک است. حراستی بودن که به این شوخی ها نیست. زیرکی، هشیاری، سرعت عمل و ده ها مورد این گونه ی دیگر می خواهد تا آدم یک حراستی باشد. اگر همه ی تخصص ها به این سادگی باشد هر کسی می تواند بگوید من حراستی هستم. ظاهرا هنگام دزدی کاشی های مسجد نصیرالملک زمانی که داشتند آب و جارو هم می کردند این آقایان در خواب ناز بودند. دست کم کاش این ها بیایند از افرادی که در وزارت اطلاعات هستند کمی یاد بگیرند. آدم های ورزیده، بسیار باهوش و موقع شناس که می توانند یک مجرم را از هواپیما، بین زمین و آسمان دستگیر کنند و بیاندازند زندان.
اما به نظر من ساده ترین راه، راهی است که صدا و سیما برگزیده اند. راهی ساده و بی دردسر. آن ها آمده اند، ترانه های دلکش طاغوتی، مرضیه وزیر فرهنگ منافقین، پوران شاپوری مطرود، هایده، حمیرا… را می سپارند به خوانندگان مرد! که با صداهایی که اصلا جور نیست بخوانند. صداهایی نکره و گوش خراش. طبعا توی دلشان هم می گویند نه ما خواننده ی حسابی آواز آموخته داریم، نه ترانه ساز. همین است که هست.

در تصویرمشخص است که کاشی های سمت چپ ستون مسجد دزیده شده

خب، میراث چرا از این تجربه که به این خوبی جواب داده است، استفاده نمی کند؟ بیاید از مدیران باستان شناسی آن سوی آب ها و تجربه آموخته های رفته سود ببرد. چه به یقین دیگر شاهد دزدی کاشی های مسجد آن هم در آغاز ماه مبارک رمضان نخواهیم بود. استفاده از تجربه ها این افراد نه تنها هیچ عیبی ندارد که سود هم دارد. چون آن ها نباید بیایند که خشم دلواپسان را برانگیزند. سازمان میراث فرهنگی که روزی ده تا چاقو می سازد که یکی از آن ها دسته ندارد. بیاید یک قرارداد «دورکاری» با آن ها بنویسد. بعد پولش را بریزد توی حساب خودشان. بی گمان اینگونه هم میراث سر و سامانی می گیرد، هم برخی آموزش می گیرند و می آموزند. پسرخاله ها و پسردایی ها و فک و فامیل ها هم که بار سفر بسته و از روستا آمده اند، میز و منشی و ماشین و حقوق چند میلیونی خود را دارند و حال می کنند.
به نظر من، این آخرین و تنها راه برای نجات سازمان میراث فرهنگی از این بن بست ویران کننده است.
یک چیز دیگر را باید صادقانه اعتراف کنم و بنویسم. من پیشتر به دانایی و آگاهی حضرت پروردگاری اعتقاد کامل داشتم اما این یکی دو سه هفته اعتقادم هزاران هزار برابر شده و باز ایمان آوردم که خداوند بزرگ به معنی واقعی کلمه بسیار آگاه، دانا، بینا و هوشیار است و از این روست که به حضرت ابراهیم دستور داد، خانه اش را در بیابان خشک و برهوت مکه برپا کند و بسازد. اگر جز این بود و مثلا زبانم لال حضرت ابراهیم خانه خدا را در ایران ساخته بود، امروز از آن تنها جای آن بر جای بود و بس. به یقین اگر اینگونه بود، امروز ۱۰، ۱۲ تا از سنگ هایش در موزه ی لندن، ۱۰، ۱۵ تا در فرانسه، ۷ ، ۸ تا در ژاپن، ۳۰ ، ۴۰ تا در اسرائیل، ۴۰ ، ۵۰ تایش در حراج ساتوبی و بیشترینش در دست کلکسیونرهای باصطلاح دکتر مهندس ایرانی بود. کلکسیونرهایی که میراث فرهنگی با حماقت تمام ولی با افتخار برای آن نمایشگاه می گذارد، بروشور چاپ می کند و ادعا دارد این اشیاء نفیس ۵، ۶ هزار ساله را از عمه و خاله شان به ارث برده اند!
بیایید باز هم بیش از همیشه به آگاهی حضرت پرورگاری که به درستی و راستی آگاه بود که گروهی ایرانی چه دزدان قهاری هستند و از ته دل بگوییم خدا پدر حضرت ابراهیم را بیامرزد که امروز خانه ی خدا سر جای اولش است.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *