قصه پسته
بهمن ۱۶, ۱۳۹۶
مدیر نالایق عامل فروریزی سازه های آبی شوشتر
بهمن ۱۶, ۱۳۹۶

ساخت و سازها برای توسعه امامزاده ابراهیم حریم تخت جمشید را می شکند
اصالت امامزاده ابراهیم در ابهام
میراث خبر-گسترش و توسعه مقبره کوچک امامزاده شاهزاده یا امامزاده ابراهیم که در نزدیکی تخت جمشید واقع شده، بار دیگر حریم و منظر یکی از آثار ثبت در فهرست میراث جهانی را در خطر قرار داد. خطری که نه با اطلاع رسانی مسوولان میراث فرهنگی بلکه با انتشار یک فیلم کوتاه از این اقدام، افکار عمومی را به شدت متاثر کرد. بررسی باستان شناسان نشان می دهد که این امامزاده نوظهور بوده و باید اوقاف اصالت و شجره نامه آن را مورد تایید قرار دهد و بعد اقدامات مربوط به گسترش این امامزاده انجام شود.
افشین یزدانی، باستان شناس در این باره به «میراث خبر» می گوید:«ساخت و سازهای مورد نظر با عنوان بازسازی محل منسوب به شاهزاده یا امامزاده ابراهیم و با هدف ایجاد زیر ساخت های مناسب جهت ارائه خدمات برای زائران محترم از سوی مسوولان مربوطه در نزدیکی آثار جهانی تخت جمشید عنوان و به همین منظور پیگیری شده است. اهداف عنوان شده روشن کننده این مهم است که اگر اثبات شود که محل موسوم به امامزاده ابراهیم از مستندات کافی و متقن در رابطه با اصالت همچون شجره نامه معتبر، پیشینه کهن چندین صدساله، سنگ مزار دارای قدمت تاریخی و البته استنادات مردم نگاری برخوردار نباشد. موضوع ساخت و ساز و محوطه سازی و جذب زائر به خودی خود منتفی می شود.»

عکس اختصاصی میراث خبر

بررسی های انجام شده و شواهد و مستندات موجود حاکی از آن است که جدای از فقدان شجره نامه محل مذکور فاقد هرگونه سنگ مزار و هرگونه استناد در گزارش ها و سفرنامه های قدیمی بوده و به جهت قدمت پیشینه ایجاد این مکان مقدس تنها چندین دهه پیش باز می گردد.
یزدانی می گوید:«در بررسی میدانی و گفت و گو با شماری از اهالی معتمد و مسن بومی اطلاعات بسیار روشنی از پیشینه و چگونگی ایجاد محل مورد بحث مطرح و بیان می شود که همگی دلالت بر نبود اصالت و معاصر بودن بنای منسوب به امامزاده یا شاهزاده ابراهیم دارد. بنا بر اظهارات شاهدان در حدود سال ۴۷ خورشیدی فردی به نام مرحوم «محمد میرزا» از اهالی روستای کناره که دارای شغل آشپزی بوده خوابی می بیند که براساس آن در حاشیه مسیر یک راه محلی و در میان زمین های کشاورزی اقدام به «سنگ چینی» می کند و به تدریج به جهت واقع شدن در حاشیه راهی که محل عبور عشایر نیز بوده است برخی از راهگذران نسبت به «روشن کردن شمع» نیز در محل یادشده اقدام می کرده اند. بررسی تصویر هوایی سال ۱۳۳۴ به خوبی پشتیبانی کننده اظهارات مردم محلی در حادث شدن خواب محمد میرزا پس از دهه ۳۰ خورشیدی است؛ زیرا در این تصاویر خانه های محقر خشتی، جوی های بین مزارع و درختان به خوبی مشخص هستند؛ جز چندین درخت و یک راه باریک محلی هیچ اثری مبنی بر وجود اتاق، گور، سکو و حتی سنگ چین دیده مربوط به امامزاده ابراهیم دیده نمی شود. این در حالی است که بنا بر اظهار افراد مطلع پس از گذشت زمانی نسبتا طولانی مالک زمین نسبت به ساخت یک سکو و اتاقک و آن هم به شکلی محقر و ساده به جای سنگ چین ها رضایت می دهد که تا پیش از تخریب برای بازسازی توسط اداره اوقاف به همان شکل باقی بود.»
گفته می شود؛ سنت نشان کردن محلی خاص با سنگچین و نصب علم و کتل و پارچه که به مرور زمان کاربری آیینی و مقدس یا شفا بخش بخود می گیرد از قرن ها و سده ها پیش در ایران مرسوم بوده و شواهد بسیاری برای آن قابل ارائه است. به عنوان مثال در لرستان و ایلام این محوطه های مقدس را «روادگه» می نامند که شامل دیواری از سنگ است که به صورت مدور و خشکه چین شده ساخته شده و در بخش مرکزی آن یک شاخه بلند درخت بلوط قرار گرفته است. روی این شاخه خشک نیز لباس ها و پارچه هایی متعلق به افرادی که طلب شفا و رفع حاجت دارند نصب شده است. این مطلب اساسا به این مفهوم است که ساخت مکان های آیینی سنتی اینچنین در مکان هایی خاص مانند حاشیه چشمه ها، در نزدیکی درختان تنومند و کهنسال، در حاشیه مسیر راه ها و یا مسیر کوچ عشایر قدمتی بس دیرینه داشته و به واسطه یدک کشیدن نام هایی چون شاهزاده، امامزاده و اسامی مذهبی خاص که ظاهرا ارتباط دهنده آن ها با نام های مقدس است با امامزادگان راستین دارای شجره نامه معتبر و یا از تاریخ و مستندات معتبر که از جایگاه و شأن بالایی نه تنها در میان مردم بومی که در میان همه مردم برخوردار هستند اشتباه گرفته شود.

عکس اختصاصی میراث خبر

یزدانی تاکید می کند:«در حالی که عنوان شده که اداره اوقاف شهرستان مرودشت برای فعالیت های خود دارای مجوز از سازمان میراث فرهنگی و به طور ویژه از شورای راهبردی تخت جمشید است باید تأکید شود که مجوز سازمان میراث فرهنگی مبنی بر احیا و نوسازی محل منسوب به امامزاده ابراهیم آن هم در حریم ممنوعه تخت جمشید تنها در صورتی می تواند معتبر باقی بماند و وجه قانونی داشته باشد که محل منسوب به امامزاده به طور یقین دارای اصالت، قدمت و پیشینه تاریخی باشد. چرا که بنا بر ضوابط حریم درجه یک تخت جمشید که به جهت حفظ منظر طبیعی دشت و جلوگیری از هرگونه آسیب به لایه های موجود شهر باستانی پارسه تدوین و تصویب شده است هرگونه فعالیت ساختمانی و حتی کاشت درخت نیز ممنوع است.»
به گفته او، با وجود ده ها امامزاده دارای تاریخچه و قدمت و اعتبار فراوان که نیازمند بهسازی هستند طرح توسعه ای اداره اوقاف در محل مذکور نیز بی شک بر مبنای اصل اصالت اثر به عنوان مدفن یکی از امامزادگان راستین منطقه پذیرفتنی است و اگر اینگونه نباشد صرف هزینه های مادی و معنوی برای محلی که اصالت و جایگاه تقدس مذهبی ندارد عمل و اقدامی عقلانی ارزیابی نخواهد شد.
حال که بررسی های مقدماتی و مرور اسناد تصویری و شواهد میدانی حاکی از تردید جدی در اصالت و جایگاه معنوی محل منسوب به امامزاده ابراهیم دارد شایسته است تا انجام بررسی های تکمیلی کارشناسان معتمد و خبره به همراه بررسی تمامی اسناد و مستندات اداره محترم اوقاف شهرستان مرودشت و اعلام نظر نهایی و رسمی آنها هرگونه ساخت و ساز در این محل متوقف شود؛ حتی اگر ثابت شود این امامزاده اصالت دارد باز هم هر گونه ساخت و ساز در اطراف آن باید طبق ضوابط و قوانین میراث فرهنگی انجام شود.
فاطمه علی اصغر

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *