زاکانی خانه پدری فروغ و آیت الله طالقانی را خط زد
آذر ۸, ۱۴۰۰
انتشار فراخوان جشنواره‌ سفرنگاری اردکان‌گرام
آذر ۸, ۱۴۰۰
نمایش همه

آسیب به آثار تاریخی ایذه در آستانه ثبت جهانی

حفر چاه عمیق در چند قدیمی چشمه‌های سه هزار ساله/ بر سر نقش برجسته و نگارنویس‌های اشکفت سلمان چه می‌آید؟

با حفر چاه عمیق آب در عرصه و حریم نقش برجسته و سنگ نگاره‌های اشکفت سلمان، هم چشمه باستانی این نیایشگاه خشک خواهد شد، و هم با رعایت نکردن قانون به عرصه و حریم محوطه‌ها و آثا باستانی ایذه تعرض خواهد شد و باید جهانی شدن را از یاد برد.

طبق مطالعات هیدرولوژی، سفره‌های آبی زیر زمینی کوه الهک و اشکفت سلمان به  یکدیگر  متصل هستند و تعرض به این سفره‌ آبی موجب خشک شدن چشمه تاریخی و آیینی اشکفت سلمان خواهد شد. پیش از این حفر چاه بر سفره‌های زیرزمینی تاریخی هلایجان،‌ ایمو محمد کلدوزخ، شهسوار و کهباد موجب خشک شدن آنها گردید.

اداره آب و فاضلاب شهرستان ایذه سال ‌۱۳۹۶‌ به دنبال حفر چاه عمیق کنار اشکفت سلمان، همجوار تپه شهدا را داشت که با اعتراض مردمی،‌ دوست‌داران محیط زیست و رسانه‌ها از این کار ممانعت شد.‌

دهن‌کجی به ارزش‌های جهانی یک شهر موجب بی‌توجهی می‌شود

یک فعال فرهنگی در استان خوزستان با اعلام خبر تعرض به عرصه و حریم اشکفت سلمان با حفر چاه عمیق گفت: تعیین عرصه و حریم در محوطه باستانی اشکفت سلمان با دقت نظر و همراه با بررسی‌های کاملا کارشناسی و آینده‌نگرانه صورت گرفت اما حجم توسعه ناموزون و غیر کارشناسی در شهر ایذه خواب آرام ساکنان منطقه باستانی ایذه که امروزه نقش آنان را در کول فرح، اشکفت‌سلمان، خنگ یارعلی‌وند، حنگ اژدر، خنگ کمال‌وند و خنگ شهوار می‌بینیم آشفته کرده است.

مجتبی گهستونی یادآور شد: به گواه همه کارشناسان و مسئولان امر با توجه به قابلیت‌های ویژه استان خوزستان در موضوع مناطق دارای ارزش بالای تاریخی، شهرستان ایذه از جمله مناطقی است که با داشتن آثار متعدد این قابلیت را دارد تا در قالب منظر فرهنگی-باستانی ارزیابی جهانی شود. حال که برای تهیه پرونده ثبت‌ جهانی این شهر ارزیابی دوباره و مانع‌زدایی نیاز است چرا مسئولان شهری بی‌توجه به پیوست‌های فرهنگی اقدام به خودزنی می‌کنند و یکی از اولویت‌های فرهنگی برای ثبت جهانی را مورد تعرض قرار می‌دهند؟

وی تاکید کرد: همانگونه که پیش‌تر دفتر ثبت آثار، حفظ و احیای میراث معنوی تاکید کرده لازم است که دیگر مسئولان استان خوزستان با توان بیشتر در رفع موانع این پرونده وارد عمل شوند و در هماهنگی‌های لازم در سطح مدیریت استان و اداره‌کل میراث‌ فرهنگی، گردشگری و صنایع‌ دستی با ادارات و ارگان‌ها و نیز موانع پیش رویِ درون‌شهری ایذه جدیت بیشتری به خرج داده شود.

گهستونی هشدار داد: اگر مسئولان ارشد و شهری شهرستان ایذه به نقش برجسته‌ها و سنگ نگاره‌ها بی‌توجهی کنند این شهر باستانی و با اهمیت تاریخی که روزگاری برای خود پایتخت بوده، نه تنها ثبت جهانی نمی‌شود بلکه به مرور آثار تاریخی این شهر برای همیشه نابود می‌شود و از ارزش‌های فرهنگی ایذه کاسته می‌شود.

حفر سه چاه با بی‌توجهی به هدر رفت یک چشمه قنات دیگر در مرکز شهر

اما یکی از چهره‌های مطرح حوزه هنرهای نمایشی و مولف کتاب‌های نارسینا (کولفرح) و تاریشا (اشکفت سلمان) گفت: درست در زمانی که پژوهشگران، باستان‌شناسان، مدیران و مسئولان میراث‌فرهنگی کشور، فعالان فرهنگی و مردم فرهنگدوست شهرستان ایذه تمام تلاش و مساعی خود را جهت ثبت آثار باستانی به ویژه نگارکندها و نگارنویس‌های سه هزار ساله غار معبد باستانی اشکفت سلمان به خرج می‌دهند، متاسفانه اداره آب شهرستان ایذه اقدام به حفر چاهی عمیق در لایه‌های آثار باستانی نموده که بیم آن می‌رود این چشمه سه هزار ساله خشک گردد.

ارشیر صالح‌پور تاکید کرد: جای شگفتی است که شهرداری و اداره آب ایذه بی‌اعتنا به حریم و فضای این آثار باستانی طی سالیان گذشته اقدام به حفر سه چاه در فاصله‌ای کمتر از پانصد تا یک هزار متر نموده که بستر چشمه‌ی مذکور را به سرعت خشک خواهد کرد.

وی افزود: حفر این چاه‌ها در حالی صورت می‌گیرد که مخزن عظیم سد کارون تنها ۲۱ کیلومتر با شهر ایذه فاصله داشته و مسئولان امر هیچ فکری به حال این پروژه آب رسانی ننموده و گویی فقط قصد دارند به محوطه‌ها و حریم باستانی صدمه و لطمه وارد کنند.

صالح‌پور بیان کرد: جای شگفتی است که اداره آب ایذه و منابع زیر زمینی علی‌رغم مکاتبات و پیگیری‌های مستمر بیش از ۴ سال است که نسبت به هدر رفتن شبانه‌روزی رشته آبی گوارا در حوالی خیابان حافظ شمالی و در یکصد متری میدان اصلی شهر ایذه هیچ اقدامی جهت مهار و استفاده از آن آب که احتمالا یکی از رشته قنات‌های تاریخی دوره اتابکان است نموده و عزم خود را جهت خشکاندن و بی‌اعتبار کردن آثار اشکفت سلمان دارد.

نویسنده کتاب الیما تندیس مفرغی شمی یادآور شد: نقش نگاره‌های پیشاهخامنشی و نو عیلامی غار معبد باستانی اشکفت سلمان در نوع خود ممتاز بوده و مراسمی آئینی و عبادی همراه با نیایش را با حضور خانواده سلطنتی در معرض نمایش قرار می‌دهد. تاکنون ده‌ها مقاله و کنفرانس داخلی و خارجی درباره اهمیت آثار نوشته و کنفرانس‌هایی برگزار گردیده که اهمیت و منزلت این آثار باستانی را یادآور می‌شود.

وی گفت: در دل این غار باستانی چشمه‌ی آبی جاری است که سبب ساخت این نیاشگاه آئینی در دل این غار گردیده و خشک شدن آن لطمه‌ای جبران ناپذیر برای این اثر باستانی بی‌بدیل است.

اردشیر صالحپور افزود: مردم فرهنگ دوست این آثار کهن را بخشی از هویت تاریخی و سابقه‌ی باستانی خود دانسته و به شدت نگران خشک شدن این چشمه‌ی سه هزار ساله هستند.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *