فرصت طلایی ایران در سومین رویداد بزرگ جهان
مهر ۷, ۱۴۰۰
سم مهلک در خون گردشگری خوزستان
مهر ۷, ۱۴۰۰
نمایش همه

راهِ میانبر «تپه میل» تا تخریب آغاز شده!

میراث فرهنگی به عنوان سازمانی که مسئولیت حفظ آثار ملی ایران را بر عهده دارد باید برای حفظ این اثر ارزشمند راهکاری بیندیشد.

 

تپه تاریخی میل در شهرری و مسیر جاده ورامین در حالی راه میانبر به سمت تخریب کامل را طی می‌کند که به نظر می‌رسد قول و قرارهای بیش از سه سال قبل گروه باستان‌شناسی دانشگاه شهید بهشتی به فراموشی سپرده شده‌اند و قرار است لایه‌های تاریخی این تپه در سکوت کامل ازبین بروند!

شقایق فتحعلی‌زاده نیز در یادداشتی وضعیت این محوطه باستانی را در حد بحران تشریح کرده است.

«تپه میل که از آن آتشکده بهرام و آتشکده ری نیز نام برده می‌شود از آثار دوره ساسانیان در شهرری است. گمان می‌رود که این بنا آتشگاه بهرام گور بوده باشد. تپه میل با سنگ، ساروج، خشت و گل ساخته شده‌است. نیزارهای اطراف تپه از وجود دریاچه‌ای حکایت دارد که در گذشته در این محل وجود داشته، ولی خشک شده‌ است. بلندی تپه میل از سطح دشت اطراف ۱۸ متر است و حدود ۲۵ متر پهنا و ۲۰ متر درازا دارد.

پیرامون این تپه بلند تپه‌های کم ارتفاع کوچکتر پراکنده شده که مشرف بر آنها قرار گرفته‌است. این مجموعه منطقه‌ای به وسعت ۸۰۰ در ۹۰۰ متر را شامل می‌شود. بر بالای تپه، بنای اصلی آتشکده در راستای شرقی غربی برپاست، طرح کلی بنا، تالار ستون داری بوده با دو ردیف ستون چهارگوشه سه تایی که عملاً به ۳ بخش تقسیم شده‌است.

نخستین بار در سال ۱۹۱۳میلادی «ژاک دو مورگان» فرانسوی این آتشکده و سازه‌های پیرامون آن را مرمت کرد. این بنا در سال ۱۹۳۳توسط باستان‌شناس آمریکایی به نام اریک اشمیت مورد کاوش و حفاری قرار گرفت و دکتر فیروزه شیبانی از ایران کار حفاری آن را پی‌گیری کرده‌است.

متاسفانه در سال‌های اخیر به علت بی‌توجهی میراث فرهنگی به این اثر مهم تاریخی این مکان به محلی برای تجمع بی‌خانمانان تبدیل شده است و حتی در قسمت اطلاعات این اثر شخص و یا سربازی پاسخگو نیست. از سوی دیگر در چندین سال گذشته موزه‌ای در پایین بنا بود که آثار کشف شده را در آن قرار داده بودند اما اکنون اطلاعاتی از محلی که آثار به آن انتقال پیدا کرده است موجود نیست. میراث فرهنگی به عنوان سازمانی که مسئولیت حفظ آثار ملی ایران را بر عهده دارد باید برای حفظ این اثر ارزشمند راهکاری بیندیشد.

به گزارش میراث‌خبر دی ماه ۱۳۹۷، «با امضای تفاهم‌نامه اداره کل میراث فرهنگی استان تهران و دانشگاه شهید بهشتی، تپه میل، پایگاه مطالعات باستان‌شناسی حوزه‌ی ری باستان برای این گروه باستان‌شناسی دانشگاه شهید بهشتی انتخاب شد.» این اتفاق در حالی رخ داد که در همان زمان دلاور بزرگ‌نیا، مدیر کل وقت میراث فرهنگی استان تهران؛ اعلام کرده بود: در حال حاضر نیز مدخل همکاری‌ها به عنوان محور اصلی، تپه میل قرار گرفته است و در ادامه با شکل گیری پایگاه پژوهشی ری کهن، محوطه‌های تاریخی قرار گرفته در محور ری باستان، یکی پس از دیگری بررسی می‌شوند.

وی تاکید کرده بود: قرار است نخست فعالیت‌های میدانی انجام می‌شوند و پس از آن مرمت و حفاظت به مرور در این تپه‌های تاریخی و براساس صحبت‌های بعدی انجام می‌شوند.

حتی برنامه‌ریزی‌هایشان در حدی بود که معتقد بودند؛ این تفاهم‌نامه یکی از مشکلات گروه باستان‌شناسی این دانشگاه و دیگر دانشگاه‌ها در عرصه‌های میدانی برای حضور دانشجویان در سایت‌های کاوش را برطرف می‌کند، اما نه تنها تا کنون هیچ خبری از اجرایی شدن آن تفاهم‌نامه منتشر نشده است، بلکه به نظر می‌رسد بهترین زمان برای آغاز پژوهش‌های میدانی و سامان دادن محوطه تپه میل که در دوران کرونا بود را از دست داده‌اند، آن‌هم در شرایطی که با توجه به فضای باز تپه میل و موقعیت قرارگیری آن نه تنها زمستان و بارش‌های احتمالی باران آسیبی جدی برای ازبین رفتن لایه‌های تاریخی آن محسوب می‌شود، بلکه شرایط آن از گذشته تا امروز قطعا این آسیب‌ها را بیشتر کرده است.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *