نگاه باستان‌شناسی به مهم‌ترین بناهای تاریخی ایران در «ایران باستان»
مرداد ۲۶, ۱۴۰۰
باید خانه طباطبایی‌ها فرو می‌ریخت تا مدیر میراث فرهنگی بهبهان را بردارند
مرداد ۲۹, ۱۴۰۰
نمایش همه

موتورسواری در مهم‌ترین رصدخانه تاریخ بشری

فریاد خواجه نصرالدین طوسی به مدیران عالی‌رتبه نرسید!

موتورسوارها زیر گنبد جادویی مهم‌ترین رصدخانه تاریخ بشری مانور می‌دهند. نه از نگهبان خبری است و نه از در و پیکری که نشان از حفاظت این بنای تاریخی داشته باشد. رصدخانه‌ای که زمانی خواجه نصیرالدین طوسی آن را در حکومت مغولان بر پا کرد حالا شاهد فروپاشی در دوران معاصر است. این رصدخانه روی تپه‌ای در غرب مراغه در نزدیکی دو روستا به نام‌های طالب‌خان و حاجی‌کرد قرار دارد.

یکی از دوستداران میراث فرهنگی که به تازگی از این بنا دیدار کرده به «میراث خبر» می‌گوید: «وقتی برای اولین بار به دیدن این رصدخانه رفتم می‌خواستم از شرم آب شوم. این بنای تاریخی هیچ در و پیکر و نگهبانی ندارد. موتورسواران به راحتی در آن مانور می‌‌دهند. گنبد آن در حال فروریزی است. تنها اثری که از کارشناسان میراث فرهنگی دیده می‌شود دوتا ستون است. اقداماتی که در عین بی‌سلیقه‌ای مثلا برای ساماندهی با اعتبارات گزاف انجام داده‌اند؛ در حال ویرانی است.»

او وضعیت این محوطه را اینگونه شرح می‌دهد: «در سرویس بهداشتی‌ها بسته بود و شیشه‌هایش شکسته. هر کس نیاز به سرویس بهداشتی داشت در همان اطراف اقدام می‌کرد. وضعیتی ناراحت‌کننده‌ای بود. امیدوارم هیچ گردشگر خارجی آن را نبیند.»

او می‌پرسد: «چطور ممکن است که حتی یک توضیح برای شرح مهم‌ترین قوس تاریخی رصدخانه که نشان از نبوغ و دانش بشری دارد، از سوی کارشناسان میراث فرهنگی در این بنا نصب نشده باشد؟»

پیش از این سرپرست شهرداری مراغه وعده داده بود که قرار است افتخار ساماندهی محوطه رصدخانه نصیب شورای پنجم شهر شود اما امروز در این رصدخانه خبری از افتخار هیچ شورا یا نهادی نیست.

جایی که زمانی کتابخانه‌ای شامل ۴۰۰ هزار جلد کتاب و ابزارهای اخترشناسی بوده و با روش‌های ویژه‌ای حفاظت می‌شده است. در تاریخ آمده این‌جا  فقط مخصوص رصد ستارگان نبود و یک سازمان علمی گسترده بود که بیش‌تر شاخه‌های دانش درس داده می‌شد.

مشهورترین دانشمندان آن عصر از جمله قطب‌الدین شیرازی، کاشف علت اصلی تشکیل رنگین‌کمان در آن‌جا جمع شده بودند. از آن‌جایی که ارتباط علمی چین و ایران به‌علت استیلای مغولان بر هر دو سرزمین برقرار شده‌بود، دانشمندان چینی از جمله فردی به‌نام فائو مون‌جی در این مرکز فعالت داشتند. همچنین ابن‌العبری فیلسوف و فرهنگ‌نامه‌نویس مسیحی در این رصدخانه به درس‌دادن کتاب‌های اصول اقلیدوس و المجسطی بطلمیوس مشغول بوده است. آیا مدیر میراث فرهنگی مراغه از اهمیت این بنای تاریخی خبر دارد، آیا یک بار هم به آن سر زده است؟

دیدگاه ها بسته شده است