محوطه جهانی چغازنبیل قربانی کارخانه قند می‌شود؟
آبان ۱۱, ۱۳۹۹
پشت پرده سکه‌های ابن‌بابویه
آبان ۱۴, ۱۳۹۹
نمایش همه

ساخت پارکینگ در عرصه حریم ممنوعه نقش‌رستم

شن ریزی محدوده‌ای به مساحت ۳۵۰۰ متر مربع  و تسطیح بخشی از باروی بیرونی نقش رستم

 

افشین یزدانی، مشاور بازنگری حریم محوطه میراث‌جهانی تخت‌جمشید و نقش‌رستم

 

با اظهار تأسف باید اذعان داشت که پایگاه میراث جهانی تخت جمشید در دوران مدیریت خود از سال ۹۷ بدل به یکی از متخلفین و ناقضان ضوابط عرصه و حریم این اثر جهانی ارزشمند و به سخن معاونت میراث کشور «ویترین میراث فرهنگی ایران» شده است.

در حالی که براساس ضوابط هرگونه فعالیت پژوهشی، حفاظتی، ساماندهی و مرمت در محدوده عرصه آثار باستانی تخت جمشید و نقش رستم نیازمند تهیه طرح مصوب است، اما مدیریت این مهم‌ترین و شاخص‌ترین پایگاه میراث فرهنگی کشور در قریب به تمامی فعالیت های اجرا شده وقعی به این «باید» قانونی نکرده و همین امر موجب واکنش باستان‌شناسان و متخصصان حوزه حفاظت و مرمت نسبت به فعالیت های بدون طرح پایگاه شده است.

از ابتدای سال جاری فعالیت‌های غیرقانونی پایگاه میراث جهانی تخت جمشید در قالب فعالیت‌های ساماندهی و شیب‌بندی که منجر به تخریب و از بین بردن بخشی از بستر باستانی حیاط شمالی آپادانا تا غلتک کشیدن و شن‌ریزی در مجموعه و ساخت دیواری با آجر و سیمان و نایلون به گونه‌ای ناشایست در محل نمای پلکان ورودی تخت جمشید بر افزایش نگرانی ها افزوده است.

در هفته‌های اخیر نیز خبر ساخت یک سوله فلزی به عنوان محل جدید ساختمان اداری و پژوهشی پایگاه در محدوده حریم درجه یک که ساخت هر نوع سازه‌ای را به جهت حفظ منظر تاریخی و فرهنگی اثر ممنوع اعلام کرده  و موجب توجه و نگرانی بیشتر جامعه باستان شناس و حفاظت و مرمت نسبت به ادامه رفتارهای خودسرانه و فراقانونی پایگاه میراث جهانی به‌رغم هشدار معاونت میراث فرهنگی کشور مبنی تذکر به مدیر پایگاه و تأکید براین که هر کار حفاظتی و مرمتی در تخت جمشید باید دارای تأییدیه از شورای راهبردی باشد، شده است.

جدای از تکرار رفتارهای خلاف ضوابط و قانون پایگاه میراث جهانی که موجب ایجاد خسران و آسیب به این ارزشمندترین مجموعه میراث جهانی ایرانیان شده است واکنش مدیران پایگاه نسبت به نقدهای وارد شده به هیچ روی شایسته مدیریت پایگاه میراث جهانی تخت جمشید نبوده است. پاسخ مدیریت تخت جمشید به تمام نگرانی‌های به حق کارشناسان چیزی جز تلاش برای تخریب منتقد و پاک کردن صورت مسأله و البته انکار نبوده. انکارهایی که به عنوان مثال در رابطه با ادعای عدم هرگونه آسیب به بستر باستانی حیاط شمالی آپادانا به راحتی با عکس‌ها و اسنادی که منتتشر شده کذب بودن گفته‌های مدیر پایگاه  بر همگان روشن شده است. در مورد گزارش ساخت سوله در پای تختگاه نیز مدیریت پایگاه تلاش کرد تا به صورت بسیار حرفه‌ای به انکار واقعیت و توجیه تخلف انجام داده بپردازد این که اصلا سوله‌ای ساخته نشده و اگر هر اقدامی صورت گرفته زیر نظر و به دنبال استعلام و کارشناسی های انجام شده توسط نظام مهندسی ساختمان استان فارس بوده است.

ادعاهایی سراسر پوچ که مدیریت نظام مهندسی تمام آن ها را بی‌پایه و اساس خواند و ادعا کرد که برای پایگاه میراث جهانی در سه سال اخیر هیچ کار کارشناسی سازه‌ای انجام نشده که هیچ حتی درخواست و استعلامی هم از سوی پایگاه به آن دفتر وارد نشده است.

پرسش بزرگی که اکنون در ذهن بسیاری از علاقه مندان میراث فرهنگی، باستان شناسان و متخصصان حفاظت و مرمت وجود دارد این است که اگر کار اشتباهی هم انجام شده باشد به چه دلیل مدیریت پایگاه میراث جهانی به جای پذیرش انتقادها در تلاش بر می‌آید تا به طور کلی به انکار صورت مسأله دست زده و تا آنجا پیش برود که وارد حوزه تکذیب و اظهار خلاف واقع شود. براستی آیا مدیری که جسارت و شجاعت پذیرش اشتباهات خود و مجموعه تحت مدیریت خود را ندارد و بدتر و فاجعه‌بار از آن برای توجیه رفتارهای خود به روش های غیراخلاقی و اظهارات سراسر کذب روی می آورد شایسته مدیریت بر حساس ترین و شاخص ترین اثر تبت جهانی ایران است؟ این پرسشی است که باید مدیران میراث فرهنگی کشور به آن پاسخ بگویند.

اقدام به شن ریزی محدوده‌ای به مساحت ۳۵۰۰ متر مربع  و تسطیح بخشی از باروی بیرونی نقش رستم که براساس ضوابط عرصه یک رفتار آسیب رسان و مجرمانه تلقی می‌شود یکی دیگر از اقدامات بدون مطالعه و خودسرانه‌ی است.

این اقدام که با توجیه ایجاد فضایی برای ساخت پارکینگ خودروها  انجام شده است بدون طرح موضوع و مشورت‌گیری با اعضای شورای فنی پایگاه میراث جهانی تخت جمشید انجام شده و موجب تخریب و وارد شدن آسیب به بخش هایی از باروی بیرونی نقش رستم شده است.

این اقدام به طور کامل در تضاد با طرح های پایگاه میراث جهانی در رابطه با نقش رستم و تلاش برای جابجایی راه آسفالته روستایی است که امروزه  از بخش هایی از عرصه این اثر باستانی گذر می کند. در حالی که مدیران پیشین در تلاش بودند تا نسبت به جابجایی و دور کردن این راه روستایی پرتردد از نزدیکی آثار باستانی نقش رستم اقدام نمایند این اقدام پایگاه میراث جهانی در حقیقت نوعی تأکید بر بقای راه موجود و استفاده از آن تا رسیدن خودروها به پارکینگی است که بدون رعایت مسائل حفاظتی مورد شن ریزی و تسطیح قرار گرفته است. خوشبختانه  یگان محترم حفاظت سازمان میراث فرهنگی مستقر در تخت جمشید نسبت به این رفتار آسیب رسان در محدوده حریم ممنوع نقش رستم واکنش نشان داده و  به گزارش تخلف انجام شده را به مراجع بالاتر مستندسازی و اعلام کرده است.

باز هم این پرسش درذهن علاقه مندان میراث فرهنگی مطرح می‌شود که براستی تا به کی باید مدیری بر مسند مجموعه میراث جهانی تخت جمشید و نقش رستم باشد که با اقدامات خود پایگاه میراث جهانی را بدل به یکی از متخلف ترین نهادها و سازمان های دولتی آسیب رسان به محدوده عرصه و حرائم تخت جمشید و نقش رستم شده است؟

 

محدوده عرصه (به رنگ قرمز) و حریم ممنوعه (به رنگ آبی) نقش رستم از نقشه مصوب سازمان میراث فرهنگی به سال ۱۳۹۱٫

 

عرصه آثار نقش رستم و محدوده ای که در زمان مدیریت کنونی مورد تسطیح و شن ریزی قرار گرفته است در کادر زرد رنگ نمایش داده شده است. تصویر مربوط به پیش از دخل و تصرف در محدوده مشخص شده است.

 

محدوده آثار نقش رستم و بخشی از عرصه و حریم ممنوعه در کادر زرد رنگ که برخلاف ضوابط مصوب مورد تسطیح و شن ریزی قرار گرفته است.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *