حریم ویژه طاق بستان شکست
شهریور ۳۰, ۱۳۹۹
شهرکهن قاین در بیم و هراس
مهر ۶, ۱۳۹۹
نمایش همه

حفاظت از میراث‌‌فرهنگی در دوران کرونا

فرصت‌های مرمت ابنیه و بافت تاریخی در دوران کرونا

 

روز دوشنبه ۳۱ شهریور ۱۳۹۹ کنفرانس «حفاظت از میراث‌فرهنگی دردوران کرونا» از ساعت ۱۶ تا ۱۸ به وقت تهران در مسکو سالن چخوف هتل متروپل برگزار شد. در این کنفرانس احسان محمد‌حسینی، دکتری باستان‌شناس و کارشناس ارشد گروه امور بین‌المللی شهرداری تهران درباره فرصت‌های مرمت ابنیه و بافت تاریخی در دوران کرونا سخنرانی کرد.

کارشناسانی چون لی‌مینائیدیس، دبیر کل وقت سازمان شهرداری میراث جهانی از کانادا، یورگ هاسیل، رییس کمیته ملی آلمان در شورای بین‌المللی حفاظت از آثار و بناها از دیگر سخنرانان این نشست بودند. متن این سخنرانی را این‌جا بخوانید.

همه‌گیری جهانی کرونا و حفاظت از  ابنیه باستانی و بافت‌های تاریخی شهری (فرصت‌ها و چالش‌ها)

 

بسیار مفتخرم که به نمایندگی از  کشور باستانی ایران و شهرداری تهران در این وبینار حاضر هستم. در ابتدا باید به این موضوع اشاره کنم که ایران در حال حاضر برای حفاظت از میراث فرهنگی و بناهای تاریخی خود علاوه بر ویروس کرونا با تحریم‌هایی سخت و شدید روبه‌رو است که این امر موجب شده تا آن طور که شایسته است، امکان مراقبت مرمت و نگهداری از آثار باستانی و بافت‌های تاریخی شهری وجود نداشته باشد.

امروزه تمامی کشورهای جهان با شرایطی رو به رو هستند که در طول تاریخ مشابه این شرایط کمتر رخ داده است. در میان انبوه اخبار مرتبط با تاثیرات اقتصادی، سیاسی و اجتماعی همه‌گیری ویروس کرونا به مقوله ابنیه تاریخی و مرمت بناهای تاریخی و تاثیرات این همه‌گیری بر آن‌ها کمتر پرداخته شده. اگر از منظر علمی و منطقی به این حوزه ورود کنیم، همه‌گیری ناشی از شیوع ویروس کرونا در حوزه آثار تاریخی و مرمت آن‌ها دارای دو بعد منفی و مثبت است. در حقیقت این حوزه با چالش‌ها و فرصت‌هایی روبه‌رو شده که تا کنون مشابه آن رخ نداده بود. در نگاه نخست کرونا موجب قرنطینه خانگی و کاهش شدید مسافرت‌ها  شده و به تبع آن، بناهای تاریخی، موزهها و سایتهای باستانی از نبود بازدیدکنندگان متضرر شده اند. این ضرر بیشتر جنبه مالی داشته و به هر حال باید پذیرفت که بخشی از هزینه نگهداری و مرمت آثار فرهنگی و تاریخی از درآمد حاصل از بازدید گردشگران تأمین می‌شود، ممنوعیت سفر و فاصله گیری فیزیکی ناشی از همه‌گیری کرونا باعث شده است تا این درآمدها به میزان زیادی کاهش پیدا کرده و تقریبا به صفر برسد. این موضوع باعث شده تا بسیاری از سایت‌های مرمتی آثار تاریخی با مشکلات مالی و کمبود بودجه رو به رو شوند و از سوی دیگر به دلیل قدرت سرایت بالای این ویروس امکان ادامه فعالیت در این بناهای تاریخی وجود ندارد زیرا حضور  بازدیدکنندگان تهدیدی برای سلامت کارکنان است.

گذشته از موارد فوق تهدیداتی غیرمستقیم در چنین شرایطی به واسطه این فراگیری به میراث‌فرهنگی تحمیل می شود. این تهدیدات می‌تواند به صورت رشد روند آسیب‌دیدگی در اثر فعالیت سایر عوامل بیولوژیک همچون افزایش جمعیت حشرات، حمله قارچ‌ها و کپک‌ها و یا هجوم جوندگان در مدت تعطیلی و قرنطینه فضاهای تاریخی  و همچنین  تاثیرات مخرب ناشی از استفاده نادرست از مواد آسیب‌رسان یا به کار بستن روش‌های نامناسب روی آثار تاریخی و سطوح باشد.

موضوع دیگری که به صورت یک چالش در حفاظت و مرمت آثار تاریخی طی همه‌گیری کرونا  در برخی کشورها از جمله ایران وجود دارد، سوء استفاده قاچاقچیان عتیقه و حفاران غیر مجاز از قرنطینه اجباری و عدم حضور مردم در محیط بیرون خانه است. این شرایط فرصتی مناسب برای جستجوگران گنج شده است تا به آثار تاریخی آسیب وارد کنند. گستره وسیع ابنیه و سایت‌های تاریخی امکان محافظت دائمی از همه آن‌ها را نمی دهد، و در نتیجه طی دوران همه‌گیری کرونا شاهد افزایش آسیب‌های این چنینی هستیم. باید توجه داشت که این تخریب‌های مجرمانه معمولا زمانی رخ می‌دهند که کشورها در شرایط بحرانی بوده و توجه‌ها معطوف به موضوع دیگری است. آمارهای بین المللی و نتایج یک پروژه تحقیقاتی با عنوان پروژه «ATHAR» که به بررسی فروش غیرقانونی آثار باستانی در دنیای مجازی می‌پردازد، نشان می‌دهد آمار فروش آثار باستانی غارت‌ شده در خاورمیانه و آمریکایی شمالی در گروه‌های فیسبوک طی ماه‌های اخیر که بسیاری از کشورها در قرنطینه به سر می‌بردند، افزایش یافته است.

شهر تهران یکی از کلان شهرهای بزرگ آسیا و جهان به شمار می رود که سابقه تاریخی آن به هزاره نخست پیش از میلاد بازمی گردد. این شهر بیش از دو سده پیش به عنوان پایتختی انتخاب شده و این تاریخ طولانی سبب شده است تا بافت‌های تاریخی و آثار باستانی متعددی در آن وجود داشته باشد.

در این میان شهرداری تهران طی دوران همه‌گیری کرونا تلاش زیادی برای حفظ آثار تاریخی و ابنیه موجود در این شهر کرده است. این فعالیت‌ها شامل حوزه‌های عملیاتی و مرمت بافت‌ها و بناهای تاریخی از یک سو و معرفی و فرهنگ سازی در این حوزه در قالب برنامه‌های مجازی از قبیل آشنایی با آثار تاریخی و موزه‌ها از سوی دیگر دنبال می شود. شهرداری تهران به عنوان یکی از متولیان حفاظت و نگهداری از بافت‌های تاریخی و ابنیه باستانی این شهر در کنار وزارت میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری، از خلوت بودن اماکن تاریخی طی دوران کرونا نهایت استفاده را کرده و اجرای بسیاری از طرح‌های مرمتی را در دستور کار قرار داده است.

بسیاری از کارگاه‌های مرمت آثار تاریخی شهر تهران طی دوران همه‌گیری کرونا تعطیل نشدند و پیمانکاران با رعایت پروتکل‌های بهداشتی در حال فعالیت هستند، اما باید در نظر داشت که روند کاهشی حضور سرمایه‌گذاران در این حوزه به ویژه در بخش خصوصی نگران کننده است. خوشبختانه همزمانی همه‌گیری کرونا با فصل بهار و تابستان اجازه داد که بسیاری از فعالیت‌های مرمتی در فضای باز انجام شود.

در خاتمه باید به این نکته نیز اشاره کنم که همه‌گیری کرونا بسیاری از ضعف‌ها و مشکلات موجود در حوزه مرمت بافت‌ها و ابنیه تاریخی را در سراسر جهان عیان کرده و این موضوع از نظر شهرداری تهران یک فرصت برای آموختن تجربیات جدید و بهره برداری از آن در آینده است.

در خاتمه تاکید می کنم که میراث فرهنگی بافت‌های تاریخی و آثار باستانی در هر نقطه از جهان متعلق به تمامی ملت‌ها بوده و باید بر حفظ و نگهداری از آن‌ها اهتمام کرد. کرونا و همه‌گیری ناشی از آن به همه ما یادآوری کرد که بشر تا چه حد آسیب پذیر و در عین حال قدرتمند است. این قدرت از طریق اتحادی فارغ از رنگ، نژاد، ملیت و مذهب به وجود آمده و افزایش پیدا می کند. بدون شک ما در کنار یکدیگر و با اتکا به نیروی عشق و دوستی می توانیم از این بحران به سلامت عبور کنیم.

از فرصتی که در اختیارم قرار داده شد سپاسگزارم

برای همه شما آرزوی سلامتی، تندرستی و شادی دارم

Corona Pandemic and Conservation of Ancient Buildings and Historic Urban Textures (Opportunities and Challenges)

Dear ladies and gentlemen

I am very proud to be present in this webinar on behalf of the ancient country of Iran and Tehran Municipality.

First of all, I must point out that today Iran is facing many problems to protect its cultural heritage and historical monuments and must fight on two fronts. At present, in addition to fighting the Corona virus, my country is facing severe sanctions. This has made it impossible to properly protect and restore ancient buildings and historical urban textures. Today, all countries of the world are facing conditions that have historically been less experienced. Among the many news related to the economic, political and social effects of the Corona virus pandemic, the category of historical buildings and their restoration, as well as the effects of the pandemic on these monuments, have received less attention.

If we look at this field from a scientific and logical point of view, the epidemic caused by the outbreak of Corona virus in the field of historical monuments and conservation has both negative and positive dimensions. In fact, this field has faced challenges and opportunities that have never happened before. Initially, corona virus led to home quarantine and severe travel reductions, with historic buildings, museums and ancient sites suffering from a lack of visitors. This loss is mostly financial, because a significant part of the cost of maintaining and restoring cultural and historical monuments is usually provided through the income from tourist visits. The travel bans and the physical distance caused by Corona epidemic have reduced these incomes to fall to almost zero. This has caused many historical sites to face financial shortage and lack of funding, from another side, the virus is highly contagious which makes it impossible to continue working in these monuments since it threatens public health. In addition, numerous indirect threats are imposed on cultural heritage in such circumstances. These threats can be seen as the growth of damage due to the activity of other biological factors such as increasing insect populations, the growth of fungi and molds or the influx of rodents during the lock down and quarantine. Combating these factors can also have devastating effects on historical monuments and surfaces, such as the problems caused by the misuse of harmful substances or the use of inappropriate methods.

Another issue that poses a challenge in the protection and restoration of historical monuments during the Corona epidemic in some countries, including Iran, is caused by smugglers of antiques and cultural property taking advantage of forced quarantine and the absence of the public. This condition is a good opportunity for treasure hunters to damage historical monuments. Existence of wide range of historical monuments and heritage sites makes it hard to permanently protect all of them, and as a result, there is an increase in such damage to historical buildings during the Corona epidemic. It should be noted that these criminal destruction usually occur when countries are in crisis and attention is focused on another issue. International statistics and the results of a research project called the “ATHAR” project, which studies the illegal sale of antiquities in the virtual world, show the sales of looted antiquities in the Middle East and North America in recent months, when many countries were quarantined, has highly increased.

The city of Tehran is one of the largest mega-cities in Asia and the world and its history dates back to the first millennium BC. The city was chosen as the capital more than two centuries ago, and this long history has led to numerous historical buildings and monuments. Meanwhile, during the Corona epidemic, Tehran Municipality made a great effort to preserve the historical monuments and buildings in this city. These activities include the maintenance and restoration of historical structures and monuments on the one hand, and the introduction and training in the form of virtual programs such as introducing historical monuments and museums to the people, on the other hand.

The Municipality of Tehran, as one of the officials in charge of protecting and preserving the historical structures and ancient buildings of this city, along with the Ministry of Cultural Heritage, Handicrafts and Tourism, took full advantage of the quarantine of historical sites during the Corona period. During this period, the implementation of many restoration projects has been put forward. Many of Tehran’s historic restoration workshops were not closed during the Corona pandemic, and contractors are operating in compliance with health protocols. It should be noted that the declining trend of investors present in this area, especially the private sector, is worrying. Fortunately, the Corona epidemic occurred in the spring and summer, and weather condition allowed many outdoor restoration activities.

Finally, I must point out that the Corona pandemic has exposed many of the weaknesses and problems in the field of restoration of historic structures and buildings around the world. For Tehran Municipality, this is an opportunity to learn new experiences and use them in the future. In conclusion, I emphasize that cultural heritage, historical contexts and monuments everywhere in the world belong to all nations and we must make great efforts to preserve and conserve them. The corona virus and the resulting epidemic have reminded us of how weak and yet powerful humans are. This power is created and increased through the union of all human beings, regardless of color, race, nationality or religion. Undoubtedly, together, relying on the power of love and friendship, we can overcome this crisis safely.

Thank you for the opportunity to participate in this webinar

Wish you all health, well-being and happiness

Thank you

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *