وضعیت اسفناک آموزش گردشگری در ایران
شهریور ۲۴, ۱۳۹۹
حریم ویژه طاق بستان شکست
شهریور ۲۴, ۱۳۹۹
نمایش همه

مدیران پایگاه تخت‌جمشید با چه مجوزی در حریم ممنوعه سوله ساختند؟

رییس نظام مهندسی فارس ادعای مدیر پایگاه تخت‌جمشید را بی‌پایه‌واساس خواند

 

فاطمه علی‌اصغر

تخت‌جمشید را یکی از مهم‌ترین دستاوردهای‌ بشری جهان می‌خوانند اما این روزها در این مجموعه چه می‌گذرد؟ مدیران پایگاه تخت‌‌جمشید چندی پیش گزارش میراث‌خبر با عنوان «ساخت سوله در حریم ممنوعه تخت‌جمشید» را تکذیب و اعلام کردند؛ مجوزها را نظام‌ مهندسی فارس داده است. اما پیگیری از رییس نظام مهندسی فارس و بررسی اسناد و مدارک موجود نشان داد که گفته‌های این افراد کذب محض است. مدیرپایگاه برای فریب افکار عمومی تخلف خود را بر گردن نظام مهندسی فارس انداخته در حالی که در دو سال گذشته حتی از نظام مهندسی استعلام هم نکرده‌اند چه برسد به این‌که مجوز بگیرند.

برای روشن شدن بیشتر ماجرا نقبی به نخستین اخبار منتشر شده از تخت‌جمشید و رو شدن پاره‌ای از تخلفات می‌زنیم. اگر چه برخی برملا شدن آن‌چه در تخت‌جمشید گذشت را بر پایه برخی از اختلافات درون این مجموعه می‌دانند اما میراث‌خبر تحقیقات گسترده‌ای را آغاز کرد و با کمک برخی از کارشناسان و انجمن‌های میراث‌فرهنگی در شیراز به بررسی تخلفات مطرح شده پرداخت.

نخستین تخلفات که خبرگزاری‌های متعددی درباره‌اش نوشتند و دیده‌بان میراث‌فرهنگی حتی بر پایه آن بیانیه داد و البته بی‌پاسخ ماند مربوط به تصاویر منتشر شده از اقدامات مرمتی و بازسازی در تخت‌جمشید بود، بررسی این تصاویر اعتراض بسیاری از کارشناسان و دوستداران میراث‌فرهنگی را به همراه داشت چون نه تنها بازسازی‌ها منجر به بریدن کف‌ باستانی شده بلکه مرمت‌های بخش‌های دیگر هم ایرادات اساسی به پیکر شاخص ترین اثر ثبت جهانی ایران وارد کرده بود.

اما در برابر این همه تخلفات، مدیران ارشد وزارت میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی چه واکنشی نشان داد؟ هیچ!

بار دیگر شاهد به یکباره کاوش‌های آبراهه‌های تخت‌جمشید و کشف اسکلت‌هایی در آن بودیم. پیگیری ما از رییس پژوهشکده میراث‌فرهنگی نشان داد، هیچ‌گونه اطلاعاتی درباره کاوش در تخت‌جمشید و باستان‌شناس آن ندارد. خوشبختانه کمی بعد از انتشار این اخبار، روح‌الله شیرازی، رییس پژوهشکده باستان‌شناسی سفری به تخت‌جمشید داشت اما باز هم افکار عمومی همچنان بی‌پاسخ ماند؛ در برابر سوالات بسیاری از جمله‌ این‌که این کاوش‌ها را چرا باید باستان‌شناسی که تخصص ساسانی دارد انجام دهد؟ یا این‌که چه برنامه‌ کاوشی برای تخت‌جمشید در نظر گرفته‌ شده که حتی رییس پژوهشکده باستان‌شناسی از آن بی‌خبر است؟ پیگیری ها حاکی از آن بود که بخش بزرگی از اسکلت‌هایی که ادعا شده بود در کاوش اخیر بدست آمده در حقیقت از کاوش‌های سال‌های گذشته کشف شده بود. عجیب است که مدیر یک پایگاه چرا باید اطلاعات صحیح در اختیار خبرنگاران قرار ندهد؟

تا این‌که به تاریخ ۱۱/۰۵/۹۹ گزارشی در میراث‌خبر منتشر شد که حکایت از ساخت سوله در حریم ممنوعه تخت‌جمشید می‌داد که تخلفی بزرگ محسوب می‌شد اما مدیرپایگاه تخت‌جمشید پاسخ آن را به خبرگزاری ایرنا فارس داد. در بخش‌هایی از این تکذیبیه آمده بود:

«مدیر پایگاه میراث جهانی تخت جمشید خبر یادشده را نادرست خواند و به استفاده از عبارت “ساخت سوله فلزی” واکنش نشان داد: سازه موجود در بوستان پردیس مجموعه جهانی تخت جمشید واقع شده که در دهه چهل خورشیدی توسط یک شرکت معتبر خارجی در این محل ایجاد شده است؛ از همین رو عنوان کردن ساخت «مجدد سوله» در یک گزارش و انتشار آن در فضای مجازی تناسبی با واقعیت ندارد.

مدیر پایگاه میراث جهانی تخت جمشید درخصوص پیگیری طرح کاربری یادشده، گفت: «با توجه به برگزاری جلسات، بازدیدهای میدانی و مکاتبه با سایر دستگاه‌ها از جمله سازمان نظام مهندسی ساختمان استان فارس در خصوص ارزیابی سقف فلزی ساختمان نام‌برده، با در نظر گرفتن عمر مفید سازه‌ها و اینکه عمر تخمینی سازه قدیمی برابر با ۵۰ سال است و همچنین استهلاک بخشی از سازه خرپایی به دلیل عدم نگهداری مناسب در گذر زمان، بازسازی این سازه امری غیرفنی محسوب شد؛ به گونه‌ای که هزینه تقریبی بازسازی و تقویت آن در مقابل ساخت سازه جدید به مراتب هزینه بیشتری را در بر می داشت.

سوله بخش اداری تخت جمشید که به تازگی توسط پایگاه میراث جهانی تخت جمشید و برخلاف ضوابط مصوب حفاظتی و بدون اطلاع سازمان نظام مهندسی ساخته شده و پس از خبری شدن موضوع، مدیر پایگاه ساخت آن را تکذیب کرده بود.

فدایی با اشاره به بررسی‌های کارشناسی سازمان نظام مهندسی ساختمان استان فارس، استفاده از ساختمان یادشده را منوط به استانداردسازی و تامین شرایط ایمن برای استفاده کاربران دانست: با توجه به بررسی‌های میدانی و کارشناسی، تغییر کاربری مورد نظر از فضای انبار به ساختمان اداری، نیازمند افزایش ضریب اهمیت بیشتری است که در اینجا ضریب اهمیت از کم به متوسط، تغییر و ارتقا یافته است.»

 

سوله ساخته شده توسط پایگاه میراث جهانی بجای سازه سرپا و سالم شرکت فرانسوی. مدیر و مدیر بخش فنی پایگاه هرگونه ساخت سوله جدیدی را منکر شده و ادعا کرده بودند که سازه قدیمی بنا به نظر کارشناسی نظام مهندسی فارس تنها مورد ایمن سازی و اصلاح واقع گردیده است. ادعایی که توسط رییس نظام مهندسی فارس کذب و بی اساس دانسته شد.

 

با استناد به گفته‌های مدیر پایگاه ما به سراغ نظام مهندسی استان فارس رفتیم و از سید مرتضی سیف‌زاده، رییس نظام مهندسی استان فارس پرسیدیم که آیا نظام مهندسی چنین دستوراتی را صادر کرده است؟

سید مرتضی سیف‌زاده پس از سه روز بررسی اسناد و مدارک و نامه‌ها و استعلام اعلام کرد: « از سال ۹۷ هیچ‌گونه اظهارنظر و ارایه خدمات ساختمان به مدیران پایگاه تخت‌جمشید ارایه داده نشده است. حتی آن‌ها از ما استعلام نگرفتند.»

او تاکید کرد: «هر گونه استعلامی که به نام نظام مهندسی گفته شده کذب محض است.»

بنابراین اصل و سایر تحقیقات صورت گرفته در این زمینه مدیران پایگاه تخت جمشید ۳ تخلف محرز انجام داده‌اند:

۱. تخلف برداشت سوله سالم شرکت معتبر فرانسوی ژانسن با جعل نامه نظام مهندسی

۲. ساخت و ساز خلاف ضوابط حریم به شکل ساخت یک سوله جدید خودسرانه که موضوع آن و به کل موضوع هرگونه ساخت و ساز و کیفیت معماری مورد بحث در شورای فنی با حضور مشاور مجرب به بحث و شور گذاشته نشده و هیچ طرح معماری نیز به تأیید آن شورا نرسیده است.

۳. مدیر پایگاه به کذب به مدیران ارشد خود در وزارتخانه میراث فرهنگی و رسانه ها و افکار عمومی اطلاعات نادرست داده است، مبنی بر این که سوله مجددی ساخته نشده و تنها سوله سابق آن هم پس از استعلام از نظام مهندسی استان فارس و انجام بازدید و برآوردهای کارشناسی نظام مهندسی نسبت ایمن سازی و استاندارد سازی آن اقدام شده است. این گفته ها در حالی است که بنا بر تصاویر و شهادت شاهدان آگاه سوله سابق به طور کامل برچیده شده و یک سوله جدید بدون هیچگونه کسب نظر کارشناسان و اعضای شورای فنی و معماران بنام که هیچگونه تأیید نظام مهندسی را نیز به همراه خود ندارد در محدوده حریم ساخت و ساز ممنوع تخت جمشید با صرف هزینه سنگین ساخته شده است. جالب آن که به نظر می رسد همین سخنان خلاف واقع را مدیر پایگاه به معاونت محترم میراث فرهنگی یعنی محمدحسن طالبیان، معاون وزارت میراث‌فرهنگی انتقال داده و ایشان نیز در مصاحبه اخیر خود با ایلنا مدعی شد که سوله سابق تنها «اصلاح» گردیده و سوله جدیدی در محل میراث جهانی تخت جمشید ساخته نشده است.

سازه سالم و قابل احیا شرکت فرانسوی که به کذب ادعا شده است برچیده نشده و تنها براساس بررسی های کارشناسی نظام مهندسی ایمن سازی و استاندارد سازی گردیده است!

 

حال باید پرسید زمان آن نرسیده که دست‌کم اگر وزراتخانه عریض و طویل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی چشم روی همه تخلفات ریز و درشتی که در زمینه مرمت و بازسازی‌های بناهای تاریخی می‌بندد یا واکنشی به تخریب‌های هر روزه آثار تاریخی در سراسر ایران نشان نمی‌دهد. یک بار هم که شده بازرسی دقیقی را در مجموعه تخت‌جمشید و نقش رستم آغاز کند تا شاید حداقل بتوانیم یکی از مهم‌ترین آثار بشری را نجات دهیم. وزارت‌خانه‌ای که به تخریب‌های داعش در سوریه و عراق اعتراض می‌کند اکنون زمان آن نیست که جلوی تخلفات در میراث‌جهانی تخت‌جمشید را بگیرد؟

1 دیدگاه

  1. پرویز گفت:

    اگر یکی از مردم محلی ساکن منطقه یک دیوار بسازد یا چندین درخت بکارد به بهانه تخلف از ضوابط حریم تخت جمشید با حکم دادستانی و تخریب و قلع و قمع مواجه خواهد شد. حال که مدیر میراث فرهنگی خود به مراتب تخلف بزرگتری مرتکب شده د فراتر از آن اظهار دروغ و جعل سند کرده است باید منتظر شد و دید وزارتخانه میراث چگونه برخوردی با ایشان خواهد کرد… آیا قوانین میراث برای مدیران متخلف نیز جاری و ساری است یا تنها برای مردم و حافظان اصلی آثار تاریخی مصداق می یابد؟

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *