آموزش گردشگری با مدیریت سلیقه‌ای و استبدادی  
مرداد ۲۱, ۱۳۹۹
فروش مغازه در تله‌کابین طاق‌بستان
مرداد ۲۳, ۱۳۹۹
نمایش همه

تغییر شکل معبد عشاق بعد از مرمت/تخریب کنید بهتر از مرمت است

مسئولان میراث‌فرهنگی متوجه نیستند مرمت اصولی دارد که یکی از آن‌ها حفظ هویت آثار است

 

فاطمه علی اصغر

این روزها نه تنها بولدوزرها بلای جان آثار تاریخی می‌شوند، بلکه مرمت‌های نادرست هم جانشان را در خطر قرار داده‌اند. این مرمت‌ها زیر نظر کارشناسان وزارتخانه میراث‌فرهنگی اجرایی می‌شوند و حالا تهدیدی جدی برای حفظ هویت و معماری بناهای ارزشمند تاریخ ایران به شمار می‌روند. اوضاع چنان وخیم است که مرمت گنبد مسجد شیخ‌لطف‌الله اصفهان و قلعه پرتغالی‌های هرمز که از شاخص‌ترین بناهای ایران به شمار می‌روند با اعتراضات بسیاری از سوی کارشناسان رو به رو شده است.

به تازگی تصاویری از مرمت‌ بناهای تاریخی به «میراث‌خبر» رسیده که نشان می‌دهد بناهای تاریخی چگونه بعد از مرمت تغییر شکل داده و تبدیل به بنایی دیگر شده‌اند. یکی از این بناها معبد عشاق سیریک در هرمزگان است که بعد از مرمت به کلی هویت متفاوتی پیدا کرد. مقایسه عکس‌های قبل از مرمت نشان می‌دهد که اقدامات مرمتی کاری با بنا کرده که از تخریب و ویرانی با بولدوزر بدتر است.

معبد عُشاق آرامگاهی متعلق به دوره صفوی بوده که در آن از گچ‌بُری، ظروف چینی و سفالی برای تزیین استفاده شده. این بنا به اندازه‌ای در فرهنگ بومی مردم هرمزگان مهم بوده که افسانه‌های بسیاری درباره آن می‌گویند. در یکی از این افسانه‌ها آمده، حدود چهارصد سال پیش دو جوان از طایفه در جنگ به هم دل می‌بندند که با مخالفت شدید رو به رو می‌‌شوند و این واقعه به مرگ آنان ختم می‌شود و این معبد به یاد آن‌ها ساخته شده.

اما این بنا چه زمانی مرمت شده است؟ اشکان مختاری معاون میراث فرهنگی اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری هرمزگان سال ۹۶ به ایرنا گفته: «معبد عُشاق سیریک با یک میلیارد ریال اعتبار مرمت و برای بازدید عموم آماده شد.»

«اشکان مختاری» کیست؟ او همان مدیری است که در مدت سرپرستی خود دستاوردهای تلخی به جای گذاشت؛ از مرمت‌های نادرست گرفته تا شکایت تعداد زیادی از زنان کارمند میراث‌فرهنگی به دلیل بی‌حرمتی که این مدیر نسبت به آن‌ها انجام داده بود. در تمام این مدت اما مسئولان ارشد سازمان میراث‌فرهنگی در برابر این اعتراضات سکوت کرده بودند. همانطور که بسیاری از مدیران میراث فرهنگی شهرستان‌های ایران از این نوع سکوت‌ بهره‌ها بردند و می‌برند. در نهایت هم ورود نیروهای خارج از حراست و بازرسی وزارتخانه میراث‌فرهنگی به پرونده‌ی او منجر به دستگیری‌اش شد.

اما این تنها معبد عشاق نیست که در حاشیه خلیج‌فارس با مرمت نادرست تغییر هویت و شکل می‌دهد. خانه جری پولاک نیز به همین سرنوشت تلخ دچار شده است. پولاک هنرمند اهل کشور چک است که حدود ۵۰ سال پیش و اوایل دهه پنجاه خورشیدی در جزیره هرمز اقامت داشت و نام او بر چند بنا که او طراحی و اجرا کرده ثبت شده است. در این بناهای بازمانده از دوره پهلوی از معماری بومی و همچنین نمادهای دوره‌های تاریخی ایران استفاده شده.

سال ۹۸ ، حمیدرضا محمدحسینی، مدیر اداره بنادر و دریانوردی شهید باهنر به ایسنا گفته: بنای پنجاه‌ساله «خانه جری پولاک» که در محوطه داخلی بندرگاه جزیره هرمز واقع‌شده، اواخر سال گذشته به همت اداره بندر شهید باهنر و مطابق با ضوابط سازمان میراث فرهنگی مرمت شد.

سوال این‌جاست که آیا ضوابط میراث‌فرهنگی این است که بنا به کل تغییر شکل دهد؟ به نظر می‌رسد مسئولان میراث‌فرهنگی متوجه نیستند مرمت اصولی دارد که یکی از آن‌ها حفظ هویت آثار است، و بناهای تاریخی به این دلیل با صرف هزینه‌های بالا مرمت می‌شوند تا نشانی از نحوه و چگونگی زندگی و معماری دوره خود باشند یا این‌که اصلا موضوع تخلف‌های دیگر است.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *