ساخت هتل در حریم چهارباغ عباسی غیرقانونی است
تیر ۱۲, ۱۳۹۹
سارق موزه سرای کاظمی پیدا شد
تیر ۱۲, ۱۳۹۹
نمایش همه

رونمایی از برنامه جامع مدیریت سازه‌های آبی تاریخی خوزستان

برنامه جامع مدیریت سازه‌های آبی تاریخی در خوزستان به عنوان استان پایلوت کشور اجرا شد

 

مجتبی گهستونی

در نشست مشترک سازمان آب و برق خوزستان و اداره کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی خوزستان در خصوص معرفی این پروژه بزرگ عنوان شد که این پروژه در نوع خود بی‌نظیر و کار بزرگی بوده که در استان خوزستان به عنوان استان پیشرو، اجرا شده است. این برنامه توسط اداره مهندسی عمومی و گردشگری سازمان آب و برق خوزستان به ریاست محمد امین ایزدجو و با حضور سید حکمت الله موسوی مدیرکل میراث فرهنگی صنایه دستی گردشگری خوزستان انجام گرفت.

برنامه جامع مدیریت سازه‌های آبی تاریخی خوزستان در حالی توسط دفتر گنجینه آب به ریاست سمیه خطیبی و با حضور کارشناسانی چون رضا بهداد و ترابی رونمایی شد که استان خوزستان از دیرباز محل عبور پرآب‌ترین رودهای کشور بوده و در جایی که تاریخ کهن خوزستان، سازه‌های آبی متعددی دارد، باید این سازه‌ها شناسایی، معرفی، بهره برداری و برای بازدید گردشگران آماده سازی شوند.

در فاز نخست برنامه جامع مدیریت سازه‌های آبی تاریخی خوزستان، سازه های آبی سیزده شهرستان اندیمشک (با چهار حوزه گردشگری)، اندیکا، ایذه (با هشت حوزه گردشگری)، لالی (با چهار حوزه گردشگری)، دزفول (با هفت حوزه گردشگری)، رامهرمز (با هفت حوزه گردشگری)، شوش (با دو حوزه گردشگری)، هفتکل (با دو حوزه گردشگری)، بهبهان(با دوازده حوزه گردشگری)، شوشتر (با پنج حوزه گردشگری)، باغملک (با شش حوزه گردشگری)، گتوند (با دو حوزه گردشگری)، مسجدسلیمان (با چهار حوزه گردشگری) مستندنگاری شد.

درحالی که دفتر گنجینه آب از سالها پیش دهها سازه آبی را شناسایی کرده بود، اما بسیاری از این سازه‌ها شاید احصا نشده بودند که سرانجام توسط شرکت مشاور سازمان به سرپرستی احسان ایروانی، دیگر سازه های آبی خوزستان شناسایی و مشخصات آن ثبت شد. شناسایی، مستندسازی، گزارش کالبدی، مواد و مصالح و آزمایش ها، گردشگری از جمله اولویت های برنامه جامع مدیریت سازه‌های آبی تاریخی در این پروژه بود.

برای انجام این برنامه جامع، انواع گوناگون سازه های آبی تاریخی از جمله قنات، نهر، کانال، کاریز، سیفون، سی سرا، سفته، حمام، حوض، سازه های سنگی، سد، سنگ آسیاب، چشمه، چاه، پل بند، پل، بیاره، آب انبار، آباره، آسیاب، انهار سنگی و بند مورد بررسی قرار گرفت.

برای انجام برنامه جامع مدیریت سازه‌های آبی تاریخی خوزستان، اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری خوزستان همکاری های لازم را انجام داده و این همکاری در قالب تفاهمنامه بین وزارت نیرو و میراث فرهنگی منجر به اقدامات موثر شده است. ارائه فرصت‌های سرمایه‌گذاری و واگذاری مجموعه‌هایی که در اختیار سازمان آب و برق بوده برای بهره‌مندی بخش خصوصی در حوزه گردشگری از جمله این برنامه بوده است.

پژوهش و شناسایی دقیق هر یک از سازهها و محوطه های آبی تاریخی به لحاظ کالبدیو کاربردی، تولید محتوا در قالب اطلس جامع سازه های آبی تاریخی خوزستان، امکان سنجی راهبردی بهره مندی فرهنگی اجتماعی اقتصادی از ساختارهای آبی تاریخی با رویکرد گردشگری، تجمیع دانش و تجربیات گذشتگان در حوزه مهندسی و مدیریت آب، معرفی عملیاتی سازمان آب و برق خوزستان به عنوان مرجع آموزشی تحقیقاتی پژوهشیو انتشاراتی در میان گنجینههای آب سراسر کشور و همچنین آماده سازی اسناد سازههای آبی تاریخی جهت ورود در فهرست آثار ملی و در پی آن فهرست ثبت موقت یونسکو، از جمله اهداف کلان برنامه جامع مدیریت سازه‌های آبی تاریخی خوزستان قلمداد می شود.

جانمایی سازه های آبی در پروژه برنامه جامع مدیریت سازه‌های آبی تاریخی خوزستان با برنامه GIS در ۹ لایه اطلاعاتی انجام شده است. کلیه سازه های آبی شناسایی شده از یک شناسنامه برخوردار بوده و فرم مطالعات شناخت زیست محیطی برای هر کدام از آثار در حوزه های فیزیکی، بیولوژی و آثار انسانی تهیه شده است. در اقدامی دیگر حتی مقایسه تطبیقی کالبدی و شکلی با سازه های مشابه هم انجام شده است.

در بحث آزمایش شناخت مصالح و خواستگاه و هدف گذاری به مواردی همچون شناخت فناوری و فراوری تاریخی بومی یا منطقه ای در ساخت سازه های آبی تاریخی، شناخت و تحلیل تاثیر اقلیم بر مصالح و ارتباط آن با تنوع و میزان بهره مندی از مواد و تاب آوری یا عدم تاب آوری سازهها در شرایط اقلیمی هر منطقه، شناخت و تحلیل تاثیر آب و گیاهان بر مصالح و ارتباط آن با تنوع و میزان بهره مندی از مواد و پایداری مصالح در برابر عوامل فرساینده توجه شده است. همچنین شناخت مزیت های برتر در ساخت مواد و مصالح در جهت روزآمد کردن و بکارگیری آن در مرمت و استحکام بخشی سازه های آبی تاریخی مدنظر قرار گرفته است.

در آئین رونمایی از برنامه جامع مدیریت سازه‌های آبی تاریخی خوزستان، انگاره های هم افزایی اقتصاد گردشگری با آب و سازه های آبی هم مدنظر است. چرا که اقتصاد گردشگری تنها انگیزه باقی مانده جهت حفظ و حراست از سازه های آبی تاریخی است. لذا در این انگاره هم افزایی وجود داستانها، افسانه ها و حکمت محلی مرتبط با سازههای آبی تاریخی، امکان ارتباط دوباره انسان خوزستانی و آب از طریق گردشگری، توجه به اکوتوریسم و بوم گردی به دلیل شرایط خاص محیطی عمده سازه های آبی تاریخی، امکان استفاده از گونه های مختلف مختلف گردشگری خوزستان در حلقه های گردشگری سازه های آبی تاریخی به شرط حفاظت و ماندگاری سازهها مدنظر قرار می گیرد.

مجری و مشاور برنامه جامع مدیریت سازه‌های آبی تاریخی خوزستان، در بحث تنوع جاذبه های گردشگری هر شهرستان به مقوله جاذبه های طبیعی، تاریخی، مذهبی، ورزش، سلامت، صنعتی، بومگردی و سازه های آبی تاریخی توجه دارند. حتی به طور ریزتر ویژگی های جامعه میزبان شهرستان را از منظر سنجش سازگاری، توان میزبانی، توان پایداری، ظرفیت های فرهنگی آداب و رسوم زبان و قومیت مورد بررسی قرار داده اند.

در برنامه جامع مدیریت سازه‌های آبی تاریخی خوزستان به طور کامل آب و خوزستان تاریخی از منظر پر آبی خوزستان در ادوار تاریخی و مهار هوشمندانه آن جهت بهره وری، پیوند انسان و آب در خوزستان جهت همزیستی با طبیعت، معیشت و زندگی، آب، مراودات اجتماعی، آداب و رسوم فرهنگی، داستان و روایت ها، مهندسی و سرانجام حیرت انگیزی سازه ای آبی تاریخی و رابطه خویشاوندی و تنگاتنگ انسان خوزستانی با عنصر آب مطالعه شده است.

طراحی نمونه تور گردشگری برای هر شهرستان با بررسی مسیر دسترسی، آثار سرزمینی و محلی سازه های آبی و مراکز تاریخی مذهبی، جامعه محلی با ساختارهای روستایی و عشایری و حتی آثار زمین شناسی و ژئوتوریسم در این برنامه جامع انجام گرفته است.

 

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *