نگرانی از حفاظت نامناسب بزرگترین نگاره صخره‌ای ساسانیان
خرداد ۱۳, ۱۳۹۹
این‌همه زخم نهان هست و مجال آه نیست!
خرداد ۱۹, ۱۳۹۹

مجموعه تاریخی طبیعی فرهنگی دزفول در فهرست موقت آثار منتظر ثبت میراث جهانی کشور قرار دارند

 

بابک حسینی بروجنی، معاون میراث فرهنگی اداره کل میراث فرهنگی صنایع دستی گردشگری خوزستان

بافت تاریخی دزفول که نشان‌دهنده اوج هنر معماری هم‌ساز با اقلیم است ویژگی‌های منحصربه‌فردی دارد که بارها و بارها به عناوین  مختلفی به آن پرداخته شده. کمتر کسی هست که معماری منحصربه‌فرد خانه‌ها و غلبه بر قهر طبیعت و گرما توسط طراحی معماری در سطوح مختلف یا خوون چینی‌های بی‌نظیر  پیشانی بناها یا کوچه‌های مسقف (ساباط‌ها) و کوچه‌های آشتی کنان را نشناسد.

توسعه شتابان و بی رویه شهری و عدم مطالعه و توجه به تاریخ شهرسازی و معماری دزفول که مبتنی بر استفاده از مواهب طبیعی بوده امروزه چهره این شهر تاریخی را دگرگون کرده است. پس از جنگ تحمیلی و بمباران بافت تاریخی در دهه ۶۰ شمسی و بازسازی شتابان پس از جنگ، سرعت بی حساب ماشینی شدن زندگی و افزایش جمعیت و خودروها باعث شد تا خیابان‌های موازی زیرگذر رو گذر یکی پس از دیگری بر ستون فقرات بافت شهری دزفول فرود آیند و شریان‌های اصلی آن را قطع سازند. از اواخر دهه هفتاد شمسی سازمان میراث فرهنگی به عنوان برنامه‌ریز و متولی اصلی نگهداری و حفاظت از آثار تاریخی اولین گام‌های حفاظت بافت را با ثبت تک‌دانه‌ها و مجموعه‌ها و نهایتا بافت تاریخی برداشته و با تامین اعتبار مرمت و حفاظت آثار به مرمت و حفاظت آثاری همچون خانه‌های تاریخی تیزنو، سوزنگر، گلچین، جوکار، صنیعی، باغبان، طلوعی، عدسی، قلمبر، زرگر، مسجد جامع و مجموعه آسیاب‌ها و پل قدیم، ساباط‌ها و معابر، خانه‌های تاریخی سر محله و مجموعه شاه رکن‌الدین و استفاده از تسهیلات مشارک در مرمت در دهه ۸۰ و ۹۰ شمسی نقش مهمی در زنده نگه‌داشتن بافت و باقی ماندن آثار داشته، حال که از سوی فعالان پیشنهاد شده تمامی پلاک‌های موجود در بافت تاریخی توسط میراث فرهنگی خریداری شود توضیحات زیر ضروری می‌نماید.

بافت تاریخی موجودی زنده است که با زندگی مردمانش جان می‌گیرد، خرید خانه ها توسط ارگان دولتی و تبدیل به خانه‌مسافر و بوم‌گردی و کارگاه و رستوران سنتی چاره کار نیست. این مجموعه بی‌نظیر حیات واقعی می‌خواهد نه متروک ماندن به واسطه حضور گردشگر فصلی یا دائمی. در همه جوامع پیشرفته بشری که به پیشینه خود علاقه و سعی در نگهداری استاندارد شهرهای تاریخی دارند، علاوه بر اینکه بافت تاریخی و ساکنان آن را محترم و ارزشمند می‌دانند، هم‌افزایی شهری و محلی بسیاری بین مردم و مسئولان و برنامه‌ریزان سازمان‌های مختلف، نگهداری بهینه آثار و استفاده اقتصادی و ارزآوری آنها به وجود آمده، و گام به گام به مدینه فاضله حفاظت صددرصد و درآمدزایی دائم رسیده‌اند.

بافت تاریخی دزفول احتیاج به هم‌افزایی واقعی و نه شعارگونه دارد. تا زمانی که هر سازمان متولی در شهر به صورت جزیره‌ای جداگانه بدون توجه به ضوابط و استانداردهای حاکم بر نگهداری این جواهر با ارزش عمل کند، ریشه‌های این بافت و آثار پیرامون و مرتبط با آن متزلزل و متزلزل‌تر می‌شود. اندام‌های شهری، خانه‌ها، کوچه‌ها، ساباط‌ها، شوادان‌ها، کت‌ها، قمش‌ها، آسیاب‌ها، و پل قدیم دزفول و رودخانه باشکوه دز و ساحل بی نظیرش، همگی در قالب مجموعه تاریخی طبیعی فرهنگی دزفول در فهرست موقت آثار منتظر ثبت میراث جهانی کشور قراردارند؛ و تنها با هم‌افزایی مسئولان شهری و ترویج فرهنگ احترام و نگهداری به آثار بین ساکنین و برنامه‌ریزانش زنده خواهد ماند و به حیات پر افتخار خود ادامه می‌دهد. اداره کل میراث فرهنگی خوزستان با اقدامات از پیش گفته در صدد احیاء و زنده نگه‌داشتن بافت تاریخی و منظر طبیعی تاریخی حاشیه رودخانه شهر دزفول است، و این مهم با همیاری و هم‌اندیشی سایر دستگاه‌های اجرایی به ویژه شهرداری و راه و شهرسازی ممکن می‌شود.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *