ساخت غیرقانونی تله‌کابین
خرداد ۱۲, ۱۳۹۹
بافت تاریخی دزفول، اوج هنر معماری
خرداد ۱۶, ۱۳۹۹
نمایش همه

نگرانی از حفاظت نامناسب بزرگترین نگاره صخره‌ای ساسانیان

نگاره جنگ سواران تنگاب فیروز آباد(اردشیر_خوره/شهر گور)

 

حسین فیضی، باستان‌شناس

نگاره جنگ سواران تنگاب فیروز آباد بزرگترین نقش برجسته دوران ساسانیان و یادبود نبرد نهایی ساسانیان با اشکانیان است. مکان این نبرد که مورخین اسلامی با نام هرمزگان از آن یاد می‌کنند کاملا مشخص نیست. پژوهشگرانی چون کریستین سن از مکان هرمزگان ابراز بی‌اطلاعی می‌کنند و پژوهشگران دیگری همچون ویدن گرن محل این نبرد را در گلپایگان می‌دانند.

طول این بزرگترین نگاره ساسانیان ۱۸ متر و پهنای آن ۴ متر است و دارای سه کادر جداگانه است. در کادر اول اردشیر پاپکان در حال سرنگونی اردوان چهارم آخرین شاهنشاه اشکانیان است، همچنین در کادر دوم شاهپور اول ولیعهد اردشیر در همان حالت سرنگونی شاهزاده اشکانی به تصویر درآمده. در گزارش‌های مورخین اسلامی از جمله طبری اشاره شده که شاهپور دربندار وزیر اعظم اشکانیان را در صحنه نبرد شکست داده و سرنگون کرده است.

در کادر سوم سپهسالار ساسانیان (اردشیر_بیدخش) در حال گلاویز شدن با همتای اشکانی خویش است .از نکات مهم این نگاره علامت‌های خاص سلطنتی بر روی اسبان و تیردان‌های سواران ساسانی است. این علائم ویژه بیانگر مقام و جایگاه هر سوارکار است.

نگارنده به دلایلی این نقش را یک سنگ یادمان بزرگ لقب می‌دهد زیرا این نقش نه یک نگاره سمبلیک از پیروزی بلکه یک نگاره کاملا مطابق با واقعیت هست. جزییات این نگاره کاملا با گزارش‌های جنگ هرمزگان که مورخین اسلامی از جمله طبری به آن اشاره کرده‌اند همخوانی دارد؛ پس این نگاره به ما آخرین صحنه نبردی بزرگ را نشان می‌دهد که در آن انتقال قدرت از خاندان اشکانی به خاندان ساسانی صورت گرفته است. نگارنده متن حسین فیضی، در بازدید میدانی از این نگاره دریافت که نقش به حال خود رها شده و هیچ عمل حفاظتی متناسب با اهمیت آن در محوطه صورت نگرفته است .

با یادآوری اینکه نگاره جنگ سواران تنگاب فیروز آباد بخشی از محور ساسانیان در استان پارس است که ثبت جهانی شده. لازم است متولیان امر تابلوهایی در این محل نصب کنند که یادآوری کند، صدمه زدن به نگاره به هر صورتی، از قبل اسپری زدن (وندالیسم) پیگرد قانونی دارد؛ و باعث جلوگیری از بروز چنین اتفاقاتی در آینده بشوند. مشخص است که در فاصله کمی از نگاره در سمت چپ افرادی با اسپری بر سینه کوه طرح‌هایی کشیده‌اند و این خود موجب نگرانی شده و احتمال دارد در آینده این بزرگترین نگاره ساسانیان هم دچار وندالیسم شود. همچنین پیشنهاد می‌شود که در مکان نگاره از دوربین‌های مدار بسته استفاده شود تا کمی از نگرانی اصحاب باستان شناسی در باره این اثر منحصر به فرد ساسانیان کم کند.

 

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *