هفته میراث فرهنگی تلنگری برای حفظ فرهنگ
خرداد ۳, ۱۳۹۹
شهری که زخم هایش متورم شده و گردشگری نجاتش می‌دهد
خرداد ۳, ۱۳۹۹
نمایش همه

برگ هایی از یک شاخه تنومند از درختی کهن به نام ایران

با احترام به برابری، تنوع و فراگیری

 

مجتبی گهستونی، فعال حوزه میراث‌فرهنگی خوزستان، عضو شورای هماهنگی میراث فرهنگی صنایع دستی گردشگری

وقتی با شعار «موزه‌ها برای برابری، تنوع و فراگیری» رو‌به‌رو شدم سخنان چند دوست هموطن ایرانی برایم تداعی شد. همین دیروز بود که دوست عزیزی از برادران مسلمان متنی به مناسبت شب های قدر منتشر کرد و یادآور شد یکی از اصول اسلام اصل تساوی انسان‌ها است که به موجب این اصل که از کرامت ذاتی هر شخص انسانی نشات می گیرد هیچ انسانی فراتر و یا فروتر از دیگران آفریده نمی‌شود. به همین دلیل هیچ کس نمی‌تواند بدون دلیل بر دیگری حاکمیت داشته باشد.

همین امروز صبح که گوشی خود را روشن کردم متوجه شدم دوستی از هموطنان ایرانی اقلیت مذهبی متنی نوشته و در پایان متن خود خطاب به هم‌کیشانش سالی توام با سلامتی، آسایش و صلح و به دور از هر خشونت برای همه بشریت آرزو کرده است.

هر روز که از خواب برمی‌خیزیم، یا نگاهی به برخی پیام‌های گوشی خود می‌کنیم متوجه حجمی از پیام‌های انرژی بخش، تسلا دهنده و یا گاهی انگیزشی می‌شویم که حال‌مان را خوش می‌کند. بی‌توجه به قوم، دین، رنگ، زبان، گویش، پوشش و حتی شغل طرف مقابل. آیا غیر از آن است که این تنوع باعث می‌شود خود را برگ‌هایی از یک شاخه تنومند از درختی کهن به نام ایران بنامیم؟

وقتی قطعات را در کنار یکدیگر قرار داده و به تنوع قومی خوزستان و زیبایی فرهنگ‌ و آداب و رسوم و سنن تمام اقوام ایرانی ساکن در خوزستان توجه می‌کنیم، دیدن شعار «موزه‌ها برای برابری، تنوع و فراگیری» یادآوری می‌کند غلبه بر تبعیض و ضرورت تبادل فرهنگی یک اصل است.

هر خردمند و اندیشمند و رسول و پیشوایی که از برابری، تنوع و فراگیری می‌گوید و ما را به خویشتن خویش رجوع می‌دهد، فرمانی پیش روی‌مان می‌آید که توجه به آن ما را از برتری جویی نسبت به یکدیگر دور می‌کند. بین ما و قومگرایی افراطی و افکار جدایی طلبانه فاصله می‌اندازد. وقتی فرمان «بگذارید هر شخصی به آئین خویش باشد و هر شخصی به کلام قبیله خود سخن بگوید. آدمی تنها در مقام خویش به منزلت خواهد رسید. گسستن زنجیرها آرزوی من است.» چه فرقی می‌کند که گوینده آن چه کسی باشد. مهم خردمندی در کلامی است که ما را پیوندی ناگسستنی می‌دهد.

در باره حق و ناحق مسایل قومی در خوزستان بسیار می‌توان گفت. اما آنچه که در زمانه کنونی و برای حفظ عزت خود، دورکردن دشمن از چنگ اندازی به ایران و مرزهایش ضرورت دارد، میدان‌داری همه افرادی است که می‌توانند به آشتی و پیوند فرهنگ‌ها و قومیت‌ها کمک کنند.

با توجه به نشست و برخاست‌های بی‌شمار با همه اقوام در خوزستان پی به دلدادگی مردمی برده‌ام که بر ایرانی بودن خود تاکید کرده و همواره در رویارویی با هم از قوم و خویشی خود با سایر اقوام گفته‌اند. به همین دلیل بروز گاه به گاه تنش‌های قومی در پاره‌ای از نقاط خوزستان که در مواقعی خاص نمود پیدا می‌کند به معنای گسترده بودن سطح این تنش‌ها در بین سطوح مختلف مردمی نیست و فقط در لایه‌ای از افرادی رخ می‌دهد که در پی بزرگ‌انگاری خویش هستند. اگر به تاریخ تنش‌های قوم‌گرایانه در ایران که سابقه‌ای کمتر از نیم قرن دارد نگاه کنیم متوجه خواهیم شد که وقوع آن در نتیجه برخی سلطه جویی‌ها است.

وقتی بزرگی وصیتی می کند: «آنکه آدمی را از ماُوای خویش براند خود نیز از خواب خویش رهایی می‌یابد. مردمی که همدل سایر همنوعان خود نباشند سیه‌روزتر از دیگران هستند. تا هست هوادار دانایی و تندرستی باشید.» خب باید پند دیگر را متوجه شویم که آدمی از ظلمت خویش حتی پلاس پاره‌ای با خود به گور نخواهند برد و او که به کشتن آزادی می‌آید هرگز از هوای پروردگار خشنود و رستگار نخواهد بود.

در نتیجه فقدان یک گفتگوی خردمندانه در بین برخی عقلای اقوام و با وجود برخی غرض‌های سوگیرانه از طرف افرادی که گاه مطالباتی را مطرح می‌کنند پیامد آن نشانه گرفتن ارکان مهم هویت ملی ایرانی همه اقوام می‌شود. این یعنی همه اقوام ضرر می‌کنند.

اصولا چرا برخی از خواسته‌ها شگرف و دور از ذهن و خارج از چارچوب‌های کلی نظام تلقی می‌شوند؟ به همین دلیل آنچه که افراد فعال در حوزه قومی در هنگام طرح مطالبات خود باید به آن توجه کنند تاکید بر ارزش‌های ایرانیت، وحدت ملی ایرانیان، هویت ملی و تمامیت ارضی است. اگر غیر از این باشد برداشتی قوم‌گرایانه از آن می‌شود.

عدم توجه به ارکانی همچون ایرانیت، وحدت ملی ایرانیان، هویت ملی و تمامیت ارضی که «ضد ملی» بودن را تداعی می‌کند موجب می شود طرح برخی خواسته‌های هرچند به حق مبهم باقی بماند.

حال که شعار سال ۲۰۲۰ سازمان جهانی ایکوم، که ایران نیز از اعضای آن به شمار می‌رود حول محور «برابری، تنوع و فراگیری» می‌چرخد، همه ما را به فکر فرو ببرد و همگان را به سمت و سوی طرح مطالباتی سوق بدهد که دور از خواسته‌های غیرمنطقی در چارچوب امنیت ملی ایران است.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *