نقش شوراهای شهر در حفاظت از میراث فرهنگی و بافت‌های شهری تاریخی
اردیبهشت ۹, ۱۳۹۹
شوراها ثابت کنند از تاریخ و فرهنگ گریزان نیستند
اردیبهشت ۱۰, ۱۳۹۹
نمایش همه

کمک به میراث‌فرهنگی یا کمک به میراث‌فرهنگی؟!

جایگاه معاونت میراث‌فرهنگی در وزارتخانه میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی

 

سمیه مراقی، عضو شورای هماهنگی تشکل‌های میراث فرهنگی صنایع دستی گردشگری ایران

چرا حوزۀ میراث‌فرهنگی در کشور ما مهجور مانده است؟ به‌راحتی می‌توان نظرات کارشناسانۀ بسیاری از لابه‌لای انواع صفحات مجلات تخصصی، روزنامه‌ها، وب‌بلاگ‌ها و سایت‌ها یافت که در این‌باره به بیان دیدگاه‌های خود پرداخته‌اند. نظرات بعضا تخصصی و مستدلی که با جای‌گذاری در پازل دلایل مهجوریت میراث‌فرهنگی می‌توانند راهگشای حل این مسئله باشند. ایرادی که به اغلب این نقد و انتقادات می‌توان وارد کرد، یک‌جانبه‌نگری، عدم آگاهی از قوانین، دستورالعمل‌ها و ضوابط اجرایی، بهره‌برداری‌های جناحی و حتی شخصی از جریانات به‌وجود آمده دانست. البته در این میان دریافت اصل موضوع پیچیده و دشوار است و اغلب گذر زمان است که پرده از اهداف این برنامه‌ها برمی‌دارد.

نوشتارهایی که صرفا بر پایۀ علاقه و عِرق به حفاظت از میراث‌فرهنگی و میهن‌پرستی (در جای خود به‌جا و مناسب بوده‌) منتشر می‌شوند و حتی نوشتارهای غرض‌ورزانه علاوه بر اینکه می‌توانند به بیان اهمیت و ارزش آثار بپردازند و به آگاه‌سازی و شفاف‌سازی موضوعات کمک کنند در عین‌حال به ایجاد فضای وهم‌آلود در این حوزه دامن می‌زنند. ضمن اینکه نوشتارهای تخصصی برپایۀ دانش و آگاهی نیز باید همه‌جانبه و مشمول باشند.

سلسله نوشتارهای کنونی بنا دارند تا با وام‌گیری از انتقادها و نظرات مطرح شده در گذشته و حال، نظرات کارشناسان درون و برون‌سازمانی این حوزه به تحلیل همه‌جانبۀ رویدادهای جاری این حوزه بپردازند.

نوشتار نخست: جایگاه معاونت میراث‌فرهنگی در وزارتخانه میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی

از بدو تشکیل سازمان میراث‌فرهنگی، این سازمان به‌عنوان رکن اصلی حفاظت از ثروت‌های فرهنگی و تاریخی کشور نقش اساسی خود را آغاز می‌کند. در طول سال‌ها این سازمان با وجود تمام محدودیت‌ها و موانع گام‌های موثری در مستندسازی و حفاظت از ارزش‌های تاریخی برمی‌دارد. سال‌ها بعد ادغام این سازمان با حوزۀ صنایع‌دستی و گردشگری سبب می‌شود تا جریاناتِ درآمدزا عملا در اولویت برنامه‌های سازمان قرار گیرند. بعدها تبدیل «سازمان میراث‌فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری» به «وزارت میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی» با پیش‌ شرط عدم افزایش منابع مالی وزارتخانه از سویی انتظارات عمومی از این بخش را بالا می‌برد و از سوی دیگر وزارتخانۀ کنونی و حوزۀ معاونت میراث‌فرهنگی هم‌چنان امکان پاسخگویی به کمترین نیازهای حفاظتی و مرمتی موجود را هم ندارد.

امروز کمبود منابع مالی تعریف شده در حوزۀ میراث‌فرهنگی عمده‌ترین و شفاف‌ترین مانعی است که بخش معاونت میراث‌فرهنگی با آن دست به گریبان است. یک محاسبه ساده و سرانگشتی از تعداد بناها، بافت‌ها و محوطه‌های تاریخی موجود در کشور و عدد ریالی در نظر گرفته شده برای حفاظت و مرمت آنها، بیان‌کنندۀ میزان کسری‌های مالی در این حوزه است. در این شرایط به‌راستی چه‌کسی می‌تواند پاسخگوی مطالبات و درخواست‌های بجای عموم جامعه باشد؟ به‌راستی در این وضعیت انتظارات ما باید از کدامیک از مسئولین و نیز کدام سازمان و ارگانی باشد تا بتوانیم به پاسخ مناسبی دست یابیم؟!

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *