چگونه اورارتوها قدرتمند و نابود شدند؟
اردیبهشت ۹, ۱۳۹۹
تلنگر به وزارتخانه میراث‌فرهنگی و شوراهای شهر و روستا
اردیبهشت ۹, ۱۳۹۹
نمایش همه

خلیج فارس و روایت تاریخ

نام خلیج فارس ازجمله نام‌های تاریخی است که ازگذشته‌های بسیار دور تاکنون در اسناد، قراردادها و مکاتبات مورد استفاده همه اقوام وملت‌های دور و نزدیک است

 

محمدکنگانی، عضو شورای هماهنگی تشکل های میراث فرهنگی صنایع دستی گردشگری ایران، مدیرموسسه سیراف پارس موزه

خلیج فارس و نام پرفروغ آن نگین درخشان ایرانیان باستان است. خلیج فارس واژه جدیدی نیست. از ابتدای تاریخ و به خصوص از زمانی که مدنیت به‌وجود آمده و در تمام طول تاریخ خلیج فارس اسم دیگری نداشته است. در کهن ترین نام‌گذاری‌ها، دریای جنوبی ایران را”نارمرت”به معنای “رودتلخ” نامیده‌اند، اما پس ازمهاجرت آریائیان و حرکت آنها به جنوب کشور، قوم ایرانی پارس حکمرانی خود را بر منطقه آغاز کرد و نام خود را به خلیج مزبور داد و از آن زمان دریای پارس(خلیج فارس) در جهان نام‌آور شد. به اذعان تمام منابع تاریخی، این پهنه آبی با عناوینی نظیر خلیج فارس، خلیج عجم، دریای پارس(فارس) و یا بحر فارس  شناخته شده است. نام خلیج فارس ازجمله نام‌های تاریخی است که ازگذشته‌های بسیار دور تاکنون در اسناد، قراردادها و مکاتبات مورد استفاده همه اقوام وملت‌های دور و نزدیک آن از فارس و عرب و ترک و هندی، تا اروپاییان و چینی‌ها و زنگباری‌ها قرار داشته است. در نوشته‌های یونانی‌ها این دریا به نام پرسیکوس سینوس(سینوس پرسیکوس)،پرسیکوم ماره، در کشورهای انگلیسی  زبان(persian Gulf) درزبان فرانسه(Gulf persique) در زبان روس (persidski Zalivez)در زبان ترک(Farsi korfozi) و در ژاپن به نام (perusha wan)نامیده می‌شود. بحرفارس نامی است که عرب‌ها در قرون اولیه اسلامی به جای دریای پارس به‌کار می‌بردند تا اینکه ازسال ۱۹۵۸به دنبال یک فراخوان ازسوی رهبران قوم‌پرست در اتحادیه عرب مقرر شدکه خلیج فارس را خلیج  عربی بنامند و اکنون این نام جدیددر ۲۲ کشورعربی به‌کار می‌رود؛ و در بعضی از رسانه‌های غربی نیز این نام جدید به‌کار گرفته می‌شود. این راه‌آب بخشی ازهویت مردمان سرزمین کهنسال است که نقش بزرگی درشکل گیری و پیشرفت علم و تمدن بشر در همیشه تاریخ داشته‌اند. ایرانیان عقیده دارندکه خلیج فارس از زمان کورش کبیر و نخستین امپراطوری جهان یک دریای ایرانی بوده است.

در قدمت خلیج فارس عده‌ای معتقدند:خلیج فارس گهواره تمدن عالم یا خاستگاه نوع بشر است. ساکنان باستان این منطقه نخستین انسان‌هایی بودندکه روش دریانوردی را آموخته و کشتی اختراع کرده وشرق و غرب را به یکدیگر پیوند داده‌اند. نخستین مدرک قطعی درباره دریانوردی در خلیج فارس به زمان “نئارخوس” یا “نئارک” دریاسالار اسکندر مقدونی مربوط است (سال ۳۲۶ قبل از میلاد).

هخامنشی‌ها با سپردن نیروی دریایی خود به بانوآرتمیس به جهانیان اعلام نمودند که شاخاب پارس دارای چه اهمیت ویژه‌ای در بین سران ایران است. با ورود ساسانیان به جنوب کشور تجارت دریایی پررنگ‌تر شد و مسیر فیروزآباد سنگفرش گردید، و بندرسیراف در آغاز راه آبی ابریشم قرارگرفت. با پرورش دریانوردان بزرگی چون سندباد، سلیمان تاجر سیرافی، بابشاد سیرافی و . . . و رسیدن به مدارج علمی ستاره‌شناسی و شناخت اقیانوس‌ها و دریاها، امواج پرتلاطم دریا درمیان دستان دریانوردان ایرانی نرم گردید و نوای ایرانی را از دریای پارس به چین و ماچین، هند و زنگبار بردند. اینکه ۴۶۰سال قبل از مارکوپولو سلیمان سیرافی به چین می رود و هنرایرانی را به آن مناطق دوردست صادر می‌کند نشان دهنده این است که ما قرن‌ها حاکمیت تاریخی برشاخاب پارس داریم .

خلیج فارس ازجمله مناطق جغرافیایی نادر جهان و دارای موقعیت ویژه استراتژیک و ژئوپلتیک است که مهم‌ترین دلایل اهمیت این منطقه درطول تاریخ سه موضوع بوده است:

الف)موقعیت ویژه آبراهی و استراتژیک

ب)وجود قطب‌های تجاری و کالاهای مورد مبادله در آن

ج)کشف و استخراج نفت

اکنون برای رسیدن به ارزش‌های ملی و تاریخی خود باید با رعایت محیط زیست و جلوگیری ازنابودی ذخایر عظیم دریایی و ممانعت از استحصال زمین، بگوییم که ما قدردان داشته‌های خود هستیم؛ جهانیان زمانی ایران را قوی می‌بینند که از همه نظر تسلط بر دریای پارس داشته باشد، که این عمل به‌ وضوح در نیروهای نظامی ایران دیده می‌شود که دردریای پارس ما بودیم، هستیم و خواهیم بود.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *